EDİRNE’DE GEÇ DÖNEM OSMANLI MİMARLIĞININ İKİ ÖRNEĞİ: RUM ERKEK OKULU VE ZAPYON RUM KIZ OKULU

Authors : Müjde Dila Gümüş

Pages : 155-168

Doi:10.22520/tubaked.1564071

View : 77 | Download : 82

Publication Date : 2025-06-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, 19. yüzyılın son çeyreğinde Edirne’de inşa edilmiş ve daha önce detaylı bir araştırmaya konu olmamış Rum Erkek Okulu (gymnasium) ve Zapyon Kız Okulu’nun inşa süreçleri ile mimari özelliklerine odaklanmaktadır. Her iki okul da dönemin öne çıkan ve İstanbul’da başta Fener Rum Erkek Lisesi olmak üzere çeşitli yapıları bulunan mimar Konstantinos Dimadis tarafından tasarlanmıştır. Dimadis eserlerinde, dönemin diğer mimarlarından farklı olarak, Bizans ve Orta Çağ canlandırmacısı bir yaklaşım benimsemiştir. Buna bağlı olarak yapılarını kuleler ve burçlar ile donatmış, cephelerde yoğun tuğla dekorasyon kullanmıştır. Makale kapsamında, günümüze gelememiş Edirne Rum Erkek Okulu’nun konumu, inşa süreci ve mimari özellikleri, dönem yayınları ve görsel belgeler üzerinden incelenmiştir. Zapyon Kız Okulu ise günümüzde mevcuttur ve Polisevi olarak kullanılmaktadır. T.C. Devlet Arşivleri Osmanlı Arşivi’nde bu yapının inşa izni için hazırlanan, yapının şematik bir cephe çizimini ve vaziyet planını içeren bir çizim ile mimari özelliklerinin anlatıldığı belgelere ulaşılmıştır. Mimari tasarım ve süsleme programı bakımından Edirne Rum Erkek Okulu’nun Dimadis’in Bizans ve Orta Çağ canlandırmacısı yaklaşımını yansıttığı, Fener Rum Erkek Lisesi\\\'nin arasında büyük benzerlikler taşıdığı görülmektedir. Edirne Zapyon Kız Okulu ise daha sade olmakla beraber kullanılmış olan burç ve tepelik ögeleri ile yukarıda bahsedilen iki okulla uyumludur. Her iki yapı da farklı cemaatlere ev sahipliği yapmış olan Edirne’nin zengin geç dönem Osmanlı mimari mirasının parçaları olarak önem taşımaktalardır.
Keywords : Edirne, Geç Dönem Osmanlı Mimarlığı, Konstantinos Dimadis, Gayrimüslim Okulları, Bizans Canlandırmaclığı, Orta Çağ Canlandırmacılığı

ORIGINAL ARTICLE URL