Hititlerin Kutsal Merkezi Nerik ve Çivi Yazılı Belgelerde Geçen DAHANGA'nın Yorumlanması

Authors : Rainer Prof. Czıchon, Mehmet Ali Yılmaz

Pages : 109-126

View : 68 | Download : 53

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Samsun ilinin güney ucunda, güney bölümü bakır yatakları bulunan Tavşan Dağları ile çevrelenen verimli Vezirköprü havzasının kuzey ucunda kurulan Oymaağaç Höyük, Kızılırmak\\\'a ulaşımın kolay sağlandığı bir noktadadır. Kalkolitik Çağ\\\'da bakır ticaretinin başlamasıyla birlikte Karadeniz kıyılarına ve Kızılırmak Kavsine, örneğin İkiztepe\\\'ye giden kervanların tamamı Oymaağaç Höyük’ten geçmek zorunda kalmıştır. 200 x 190 m (yak. 4 hektar) gibi nispeten küçük bir alana sahip olmasına rağmen, 5500 yıllık yerleşim yeri olarak sürekli kullanımını bu elverişli konuma borçludur. Hitit döneminde ayrıcalıklı bir statü kazanan yerleşim, önce vergi muafiyetinden faydalanmış, daha sonra ise eşsiz ve esrarengiz ‘dahanga’sıyla hava tanrısı Taru\\\'nun kült yeri olarak Nerik adıyla tarihe geçmiştir. Hititler her şeyden önce yıl boyunca kaynayan pınara değer veriyor ve onu antik doğu mimarisi tarihinde eşi benzeri olmayan tonozlu bir merdivenle koruyor. Sonuç olarak, suya güvenli erişim hem barış zamanlarında hem de kriz zamanlarında mümkün oluyordu. Hitit çivi yazılı metinlerinde \\\'Hava Tanrısı’nın sevdiği pınar\\\' olarak anılan bu kuyu, daha sonraki Demir Çağı ve antik tünel sistemlerine örnek teşkil etmektedir (Yazılıkaya-Midasstadt veya Bafra-Asarkale). Hitit krallarının büyük festivallerde yaptıkları kült gezileri de Nerik\\\'te sona eriyordu. Başkent Hattuşa\\\'daki büyük tapınaktan başlayan yolculuk, imparatorluğun çekirdek bölgesindeki birçok yerden geçerek Kuzey Anadolu dağlarına kadar ilerlediler. Bu ara istasyonların lokalizasyonu için yolculukların başlangıç ve bitiş noktaları olan Hattuşa-Boğazköy ve Nerik-Oymaağaç Höyük önemli kanıtlanmış noktalardır.
Keywords : Hitit, Oymaağaç, Dahanga, Nerik, Hava Tanrısı

ORIGINAL ARTICLE URL