Samsun Müzesi Koleksiyonundan Bir Grup Altın Küpe

Authors : Orhan Alper Şirin

Pages : 179-212

View : 90 | Download : 86

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kullanım anlamları ve materyalleri zamanla değişen takıların geçmişi, insanlık tarihi kadar eskiye gider. Başlangıçta büyüsel ve dinsel anlamlar taşırken, yerleşik hayata geçişle süslenme amacı ön plana çıkmıştır. Anadolu’da taş, kemik gibi malzemelerden yapılan takılar, metal işleme tekniklerinin gelişmesiyle altın ve gümüş gibi değerli madenlerden yapılmaya başlanmıştır. Takılar, Helenistik Dönem’de günlük hayata girmiş ve statü göstergesi olarak kullanılmıştır. Roma Dönemi’nde ise altın takıların kullanımı kısıtlanmış olsa da sonradan tekrar yaygınlaşmıştır. Samsun Müzesi koleksiyonunda bulunan takılardan küpelerde önemli birer süslenme objesidir. Bu çalışmada tipolojik olarak 5 gruba ayrılan, 15 adet altın küpe üzerinde durulmuştur. Bu küpeler, Helenistik ve Roma Dönemlerinin karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Küpelerin yapımında telkâri, granülasyon, ajur, dövme ve lehimleme gibi farklı teknikler kullanılmıştır. Döneminin kuyumculuk teknikleri ve tarzları hakkında da bilgiler sunan küpelerin çoğu kontekst buluntu değildir. Bu nedenle katalog halinde sunulan altın küpelerin tarihlendirilmesi, analoji odaklı değerlendirmeler yoluyla yapılmıştır. İlk kez bu çalışmada değerlendirilen bu örnekler, Samsun Müzesi’nin zengin koleksiyonuna ışık tutarken formları ve işlenişleriyle dönemin kuyumculuğuna da birer veri oluşturmaktadır.
Keywords : Samsun Müzesi, Altın, Küpe, Helenistik Dönem, Roma İmparatorluk Dönemi.

ORIGINAL ARTICLE URL