MODIS-AQUA verilerine göre Bursa şehri ve çevresinde yüzey sıcaklıklarının dağılışı ve eğilimleri

Authors : Yasin Furkan Şenlik, İhsan Çiçek

Pages : 79-97

Doi:10.17211/tcd.1642864

View : 122 | Download : 85

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dünya genelinde kentleşme oranı hızla artmakta ve artan kentleşmeyle beraber birtakım sorunlar ortaya çıkmaktadır. Özellikle büyük şehirler çevrelerine kıyasla sıcaklık, yağış ve hava kalitesi bakımından farklı bir kimliğe bürünmektedir. Türkiye’nin nüfus bakımından en büyük 4. ili olan ve yoğun bir şehirleşme sürecinin devam ettiği Bursa’da da bu tür değişimlerin görülmesi mümkündür. Bu çalışmada Türkiye’nin önemli sanayi kentlerinden biri olan Bursa şehrinin merkez ilçeleri örnek olarak seçilmiştir. Çalışmada MODIS-AQUA uydusunun 2003-2023 yılları arasına ait yüzey sıcaklık verileri kullanılarak Bursa şehri ve yakın çevresinin yüzey sıcaklık dağılışı ve eğilimlerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada yüzey sıcaklığını etkileyen birinci faktörün yükselti olduğu görülmüştür. En düşük sıcaklıklar Uludağ’ın zirvesinde, en yüksek sıcaklıklar ise gündüzleri Bursa Ovası’nda, geceleri Uluabat Gölü’nde ölçülmüştür. Yüzey sıcaklığını etkileyen diğer önemli faktörün ise arazi örtüsü olduğu görülmüştür. Özellikle gündüz saatlerinde Bursa kentinde yer alan 3 organize sanayi bölgesinde pozitif yüzey sıcaklığı oluşumu tespit edilmiştir. Bu sahaları meydana getiren yapı malzemelerinin pozitif yüzey sıcaklığı üzerinde etkisi olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca gece saatlerinde de yoğun yerleşme sahalarında ısı adası oluşumu görülmüştür. Hali hazırda çevrelerine göre daha sıcak olan bu sahalarda Mann-Kendall eğilim analizine göre anlamlı sıcaklık artışlarının olduğu belirlenmiştir. Bursa’da kent ikliminin daha iyi hale gelmesi için bazı önlemlerin alınması gerekmektedir. Sanayi bölgelerinin etrafına yeşil alan tamponlarının oluşturulması ve yoğun şehir alanlarındaki park ve bahçelerin çoğaltılması oldukça önemlidir.
Keywords : Yüzey sıcaklığı, Yüzey ısı adası, Arazi örtüsü, MODIS, Bursa

ORIGINAL ARTICLE URL