Kuzey Ege Havzası’nda uzun dönemli meteorolojik ve hidrolojik kuraklık analizi

Authors : Duygu Demiray, Faize Sarış

Pages : 61-79

Doi:10.17211/tcd.1721637

View : 552 | Download : 535

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Kuzey Ege Havzası’nda meteorolojik ve hidrolojik kuraklığın kısa ve uzun dönemlerdeki karakteri analiz edildi. 1975-2023 yılları arasında kaydedilen yağış verileri Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden, su verimi ve akım verileri ise Devlet Su İşleri’nden alındı. Yağış toplamları 1,3,6,9,12 ve 24 aylık, akım ortalamaları ise 3,6,9,12 ve 24 aylık seriler halinde düzenlendi, standardize yağış ve akım kuraklık indis yöntemleri uygulandı. Mann-Kendall yöntemiyle de sıcaklıklardaki eğilimler saptanarak kuraklıkla ilişkilendirildi. Kuzey Ege Havzası’nda (12 aylık) SPI analizi sonuçlarına göre 2010\\\'lu yıllardan sonra kurak koşullar orta dereceden şiddetli ve aşırı kuraklıklara doğru bir değişim göstermektedir. Bu değişim havzanın güneyinde (Dikili ve Akhisar) daha belirgindir. Akım kuraklığı bakımından hem kısa hem uzun vadeli kuraklıklarda Tuzla, Zeytinli ve Yağcılı gibi istasyonlarda orta ile şiddetli kuraklık ve belirgin bir dönemsellik deseni öne çıkmaktadır. SPI ve SDI analizlerinin ortak bulguları, havzada 1984-1985, 1989-1994, 2000-2008 ve 2013-2023 dönemlerinde meteorolojik ve hidrolojik kuraklıkların eşzamanlı olarak yoğunlaştığını göstermekte; yaz, ilkbahar ve sonbaharda artan sıcaklık eğilimleri ise kuraklığın yalnızca yağış azlığından değil, yükselen evapotranspirasyonla da derinleştiğini ortaya koymaktadır. Sıcaklık artış eğilimleri tarımsal verimlilik, su talebi ve kuraklık şiddetlerindeki artışlar açısından risk unsurudur. Su verimindeki dalgalanmalar genellikle kısa süreli değişimlerle karakterizedir, yağış şiddeti ve akış dinamiği gibi hidroklimatolojik süreçler havzada verimi etkilemektedir.
Keywords : Kuraklık, SPI, SDI, Su Verimliliği, Kuzey Ege Havzası

ORIGINAL ARTICLE URL