Gaziantep imalat sanayinde Fordist üretimden Post-Fordizme geçiş süreci: Mekânsal dönüşümün dinamikleri ve sonuçları

Authors : Mehmet Ragıp Kalelioğlu

Pages : 211-226

Doi:10.17211/tcd.1766334

View : 175 | Download : 291

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Gaziantep kentindeki imalat sanayinin mekânsal dönüşümünü ve yer değiştirme sürecini; Fordist sistemden post-Fordist sisteme geçiş bağlamında çeşitli ölçeklerdeki belirleyiciler doğrultusunda incelemektedir. Bu geçiş süreci, çeşitli kuruluşların sektörel raporları ile akademik literatür niteliğindeki ikincil verilere dayalı masa başı (desk-based) doküman analizi tekniği kullanılarak yapılmıştır. Cumhuriyetin ilanıyla Gaziantep’in bölgesel bir üretim merkezi olarak yükselişi, yerel dinamikler, ithal ikameci politikalara göre şekillenen sanayi yapısı, esnek üretime geçiş, 1980 sonrası küreselleşme süreci ve neoliberal politikaların etkisi dikkate alınarak tarihsel dönemselleştirmeye göre analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan, A. Scott’ın ‘esnek üretim ve yeni sanayi bölgeleri’ yaklaşımı ile David Harvey’in ‘spatial fix’ kavramı, imalat sanayinin uluslararası, ulusal ve kent içi mekânsal yeniden dağılımı ve sermaye birikim süreçlerini açıklamak için uygun bir çerçeve sunmaktadır. Çalışmanın sonuçları, Gaziantep’in sanayi kapitalizmine entegrasyon sürecinde sadece küresel ve ulusal dinamiklerin değil aynı zamanda yerel dinamiklerin de mekânsal dönüşüm ve küresel üretim ağına eklemlenmede etkili olduğunu ortaya koyarak, Türkiye’deki coğrafya literatürüne katkı sağlamaktadır.
Keywords : Fordizm, Post-Fordizm, Yeni Sanayi Bölgeleri, Mekansal dönüşüm, Gaziantep

ORIGINAL ARTICLE URL