Kadınların Dine Yöneliş Süreçleri: Din Psikolojisi Perspektifinden Nitel Bir Araştırma

Authors : Zeynep Erva Varıcı, Ümit Horozcu

Pages : 13-42

Doi:10.59379/tdpd.1640553

View : 119 | Download : 206

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, belirli bir dönem dinden uzak yaşam sürdürdükten sonra dine yönelen kadınların dinî ve psikolojik süreçleri ele alınmıştır. Makalede, bireylerin dine yönelme motivasyonları, bu süreci nasıl deneyimledikleri ve dine yönelmenin psikolojik ve sosyal yaşamları üzerindeki etkileri derinlemesine incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenerek fenomenolojik desen kullanılmıştır. Kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan katılımcılar (n=33) ise kadın olmaları, 18 yaşından büyük olmaları, en az bir yıldır dindar bir yaşam sürdürmeleri gibi bazı ölçütlere göre belirlenmiştir. Ulaşılan nitel veriler, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, dine yöneliş sürecinin farklı dinî ve psiko-sosyal faktörlerden etkilendiği ortaya konmuştur. Bu bağlamda, dine yönelişi başlatan ve tamamlayan nedenler olmak üzere iki aşamalı bir model geliştirilmiştir. Başlatıcı nedenler arasında psikolojik etkenler (travmatik yaşantılar, kayıplar, duygusal çöküntüler), dinî tecrübe (rüya, manevi deneyimler, kutsal mekânlarla temas), sosyal etkilenme (din-dar bireylerle kurulan ilişkiler), günahkârlık duygusu ve arınma isteği, sorgulama ve anlam arayışı ile ölüm kaygısı belirlenmiştir. Tamamlayıcı faktörler ise bireysel sorgulama ve araştırmalar, sos-yal çevreden alınan destek ve manevi deneyimlerin güçlenmesi olarak öne çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, dine yönelme sürecinin bireylerin yaşam tarzlarını, sosyal ilişkilerini ve psikolojik iyi oluşlarını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Katılımcıların büyük bir kısmı, dine yönelme sürecinin ardından sosyal çevrelerinde değişimler yaşadıklarını, dindar bireylerle daha yakın ilişkiler kurduklarını ve eski sosyal çevrelerinden uzaklaştıklarını belirtmiştir. Özellikle başörtüsü kullanımı, katılımcılar için bireysel ve toplumsal anlamda önemli bir dönüşüm aracı olmuş, bazı katılımcılar bu süreçte aileleriyle çatışma yaşarken, bazıları sosyal destek mekanizmalarından faydalanmıştır. Psikolojik etkiler açısından değerlendirildiğinde, dine yönelen bireylerin büyük bir kısmı bu sürecin iç huzur, özgüven, sabır ve yaşamın anlamına yönelik daha güçlü bir kavrayış kazandırdığını; kaygı düzeylerini azalttığını ve yaşam doyumlarını arttığını ifade etmiştir. Sözü edilen bu nitel bulgular, dine yönelmenin sadece bireysel bir içsel dönüşüm olmadığı, aynı zamanda sosyal etkileşimler, dinî deneyimler ve psikolojik süreçlerle bütünleşen karmaşık ve dinamik bir yapı arz ettiği şeklinde yorumlanmıştır.
Keywords : Din psikolojisi, Dine yöneliş, İhtida, Dini deneyim, Kadın dindarlığı

ORIGINAL ARTICLE URL