KURTULUŞ SAVAŞI’NA DAİR BİR KRONİKAT: SARAYKÖY KRONİKATI

Authors : Gülperi MEZKİT

Pages : 441-451

Doi:10.32449/egetdid.559061

View : 29 | Download : 20

Publication Date : 2019-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Anlatım; işaretler, sesler, mağara duvarına çizilen resimler, taşa kazınan motifler ve alfabeler sayesinde milletleri ayıran dillerin ürünüdür. Her biri anlatım için vardır ve sadece araçtır; aslolan anlatımdır. Anlatılan metin kapsamında, kaostan kozmosa geçiş bir anlatı örneğidir; toplumların evrildikleri barbarlık/kahramanlık/modernlik çağları da anlatım sayesinde günümüze ulaşmıştır. Anlatımın türünü, anlatılanın zamanı, mekânı, şahısları ve kurgusu belirler. Ele alınan anlatım türlerinden tarihi memorat olarak adlandırılan ‘Kronikat’, yazılı tarihin önemsemediği/ayrıntıya girmediği, halk tarihi olarak adlandırılabilecek sözlü tarih anlatılarını inceler. Yunan Kuvvetlerinin, Kurtuluş Savaşı zamanında, Denizli-Yenicekent-Sarayköy hattında kaldığı ve daha ileriye geçemediği yazılı tarihte malumdur; lakin yörede yaşamış ve olayların bizzat tanığı olmuş yüz sekiz yaşındaki Ayşe Selman, Yunan Kuvvetlerinin Sarayköy’ü nasıl geçemediğini ve yöre halkının topyekün olağanüstü mücadelesini yazılı tarihte bulunmayan şekliyle anlatır.  Bu bağlamda sözlü kültür, ikincil sözlü kültüre ve yazılı kültüre nispetle hala hayati önemi haizdir ve  görülmektedir ki sözlü tarih, yazılı tarihin giremediği ayrıntıya girebilmekte ve detayları halkın diliyle ortaya koyabilmektedir. Kurtuluş Savaşı`nın 100. yıl dönümünde, derleme imkanını bulduğumuz bu kronikat aynı zamanda dönemin kültürel dokusunun görülmesini sağlar. 
Keywords : Sözlü kültür, Sarayköy, Kronikat, Kurtuluş Savaşı, Sözlü Tarih

ORIGINAL ARTICLE URL