Zeyl Müferricü’l-Kürûb fî Ahbâri Benî Eyyûb’ta Sultan Baybars’a Dair Kayıtların Karşılaştırmalı Değerlendirmesi

Authors : Belma Dönmez

Pages : 423-444

Doi:10.32449/egetdid.1658052

View : 81 | Download : 153

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Hamalı kâtip İbnü’l-Muğayzel (ö.1302) İbn Vâsıl’ın “Müferricü’l-Kürûb fî Ahbâri Benî Eyyûb” adlı kitabına zeyil yazmıştır. Ömer Abdüsselâm Tedmurî’nin tahkik ettiği bu eser 1263-1296 yılları arasındaki Memlûk tarihini kapsamaktadır. Olayların bazılarını kısaca anlatmış olsa da dönemin diğer Memlûk tarihçilerinin kitaplarında bulunmayan bazı özgün bilgiler sunmuş olması onun kitabının önemini artırmaktadır. Ayrıca eserde birkaç mektup bulunmaktadır. Müellif sultanlarla emirler arasındaki yazışmalara yer vermiştir. Söz konusu mektupların bazıları ona aittir. İbnü’l-Muğayzel özellikle Sultan Baybars dönemindeki pek çok olaya yakından şahitlik etmiştir. Hama Emirinin sarayında görev yapmasından ötürü Emirle birlikte pek çok sefere iştirak etmiştir. Bu kitap sadece Memlûkler tarihi değil aynı zamanda Hama Eyyûbîleri tarihi açısından da pek çok bilgi içermektedir. İbnü’l-Muğayzel Baybars döneminde Antakya ve çevresinin fethinde, Elbistan Muharebesi’nde ve Sultanın Kayseri’ye gidişinde hazır bulunmuştur. Bu sayede olayları doğrudan gözlemleme imkânına sahip olan İbnü’l-Muğayzel hem bunlarla ilgili hem de diğer konularda bazı özgün bilgiler sunmuştur. Ayrıca Memlûk emirlerinden dinlediği olayları da nakletmiştir. Bu makalede, karşılaştırmalı kaynak analizi yöntemiyle İbnü’l-Muğayzel’in Baybars hakkında sunduğu bilgilerin özgün yönlerini ve eksikliklerini değerlendireceğiz.
Keywords : Zeyl Müferricü’l-Kürûb fî Ahbâri Benî Eyyûb, İbnü’l-Muğayzel, Baybars, Memlûkler, Hama

ORIGINAL ARTICLE URL