“Azerbaycan” Gazetesine Göre Türk Ocakları Bakü Şubesi’nin Kuruluşu ve Faaliyetleri (1918-1920)

Authors : Oder Alizade, Mehmet Fatih Sansar

Pages : 353-374

Doi:10.32449/egetdid.1746180

View : 263 | Download : 450

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin resmî yayın organı olan “Azerbaycan” gazetesi, 15 Eylül 1918 ile 28 Nisan 1920 tarihleri arasında yayımlanmış olup, ilk dört sayısı Gence’de, sonraki sayıları ise Bakü’de basılmıştır. Bu süre zarfında toplam 443 sayı yayımlanan gazete, dönemin siyasi, toplumsal ve kültürel gelişmelerini aktaran önemli bir basın organı olmuştur. 1920 yılında Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin Sovyetler Birliği tarafından işgal edilmesi ve Azerbaycan’da Sovyet rejiminin kurulmasıyla birlikte Azerbaycan gazetesinin yayın faaliyeti sona erdirilmiştir. “Azerbaycan” gazetesi, yalnızca Azerbaycan’daki gelişmeleri değil, aynı zamanda Osmanlı Devleti’nde ve dünya genelinde meydana gelen siyasi ve toplumsal olayları da okuyucularına aktarmıştır. Türk Ocakları, 1918 yılından itibaren “Azerbaycan” gazetesinde kendine geniş bir yer bulmuş; İstanbul’daki faaliyetleri, Azerbaycan’da bir şube açılmasının önemi ve gerekliliği, toplum karşısındaki sorumlulukları ve üye kayıtları gibi konular gazetede ayrıntılı olarak işlenmiştir. Türk Ocakları’nın Bakü şubesi, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin işgal edilmesiyle birlikte 1920 yılında Sovyet yönetimi tarafından yeniden kapatılmıştır. Bu çalışmada, “Azerbaycan” gazetesinde Türk Ocakları ile ilgili yayımlanan haber, makale ve beyanatlar incelenerek, Azerbaycan basınında Türk Ocakları’nın nasıl yer aldığı, Azerbaycan Hükümeti’nin Türk Ocakları’na bakışı ve Bakü şubesinin faaliyetleri ele alınacaktır. Ayrıca, Azerbaycan Cumhuriyeti örneğinden hareketle Türk Ocakları’nın Türk Dünyasındaki yeri ve önemi de tartışmaya açılacaktır.
Keywords : “Azerbaycan” gazetesi, Türk Ocakları, Türk Ocakları Bakü Şubesi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, Milliyetçilik

ORIGINAL ARTICLE URL