Gazipaşa’nın Balca Yaylası’nda Bulunan Kaya Üstü Arap Harfli Yazıtların Tanıtım ve Değerlendirmesi

Authors : İbrahim Şahin

Pages : 607-618

Doi:10.32449/egetdid.1782766

View : 168 | Download : 211

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Makale, varlığı, yayla sakinleri tarafından öteden beri bilinen ancak bilimsel anlamda 2023 yılında keşfedilen Balca Yaylası’ndaki (Gazipaşa / Antalya) Arap harfli iki yazıtın okunuşuna ve değerlendirmesine odaklanmaktadır. Türkiye sınırları içerisinde mimari eserlerde ve mezar taşlarında bu harfle yazılmış sayısız kitabeler bulunmakla birlikte dağ başlarında, moloz taşlara kazınmış yazıt örneğine rastlanmıyor oluşu, söz konusu yazıtları özel ve önemli kılmaktadır. Çalışma çerçevesinde, yazıtların epigrafik belgelemesi ve okuması yapılmış; okuma sonucunda, yazıtların buraya halka öğüt vermek amacıyla yazıldığı sonucuna varılmıştır. Yazıtlarda, hayatın geçiciliğini, ölümün ve ahiretin varlığının dile getiren birbirinin devamı iki şiir bulunmaktadır. Hece ölçüsüyle, halk diline yakın bir üslupla yazılmış şiirlerin sahibi ve kayaya kazıyan kişi kaynaklarda yer almayan Süleyman İbrahim adlı bir şahıstır. Tarih kısmı yıpranmış olan yazıtların Hicri 1302 ya da 1336 tarihine ait olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca, İslâm öncesi Türk kültüründe Runik Türk yazısı kullanılarak moloz taşlara yazı yazmanın çok sayıda örneği olduğu halde, Arap harfleriyle Anadolu’da bunun örneklerine rastlanmayışı (ya da nadiren rastlanıyor oluşu), Arap harflerine kutsiyet atfedilmesinden ve buna bağlı olarak bu alfabenin alelade yerlere yazılmasının uygun görülmemesinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.
Keywords : Balca Yaylası, Gazipaşa, Arap harfli yazıt, ilk okuma, Süleyman İbrahim

ORIGINAL ARTICLE URL