Erken Çocuklukta Sosyal Becerilerin Gelişimine Yönelik Oyun ve Farkındalık Temelli Yaklaşımlar: Küresel ve Yerel Çalışmaların Doküman Analizi

Authors : Gülçin Güven
Pages : 3080-3108
Doi:10.37217/tebd.1587726
View : 239 | Download : 450
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırmanın amacı, 2013–2024 yılları arasında erken çocukluk döneminde (0–6 yaş) sosyal beceri gelişimine yönelik yerel ve küresel çalışmaları karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, nitel doküman analizi deseniyle yürütülmüştür. Ölçüt örnekleme ile seçilen ve tam metnine erişilebilen 54 çalışma (38’i Türkiye merkezli yayınlar, 16’sı ise küresel düzeyde yayımlar) analize dâhil edilmiştir. Veriler YÖKTEZ, Dergipark ve Google Scholar gibi veri tabanlarından “erken çocukluk”, “sosyal beceri”, “farkındalık temelli eğitim”, “oyun temelli öğrenme” ve “ebeveyn katılımı” anahtar sözcükleriyle elde edilmiştir. Bulgular, sosyal becerilerin iş birliği, empati, öz düzenleme, kızgınlık kontrolü, değişikliklere uyum ve sosyal problem çözme gibi alt boyutlarda ele alındığını ve yürütücü işlevler, mizaç, ebeveyn tutumları ile sınıf/okul kalitesiyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Oyun ve farkındalık temelli programlar, yaratıcı drama, Orff Schulwerk destekli müzik etkinlikleri, STEM ve rekreatif/geleneksel oyunlar sosyal beceri gelişimini anlamlı biçimde desteklerken problemli medya kullanımı, kontrolsüz dijital oyunlar ve kalabalık sınıf mevcutları risk oluşturmaktadır. Yerel çalışmalar daha çok ebeveyn tutumları ve okul öncesi programların etkililiğine odaklanmakta, küresel çalışmalar ise ölçek geliştirme, okul-aile-toplum iş birliği ve sosyal beceriler yoluyla akademik başarıya uzanan uzunlamasına etkileri vurgulamaktadır. Sonuçlar, erken çocuklukta sosyal beceri eğitiminin çok bileşenli, kültürel bağlama duyarlı ve aile katılımını önceleyen bütüncül programlarla desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Erken çocukluk sosyal becerileri, Farkındalık temelli eğitim, Oyun temelli öğrenme, Ebeveyn katılımı, Sosyal beceri gelişimi

ORIGINAL ARTICLE URL