Türk Eğitim Sisteminde Ölçme ve Değerlendirmenin İzleri: 1939’dan 2021’e Millî Eğitim Şûralarındaki Politikaların Dönüşümü

Authors : Eray Selçuk
Pages : 2969-3000
Doi:10.37217/tebd.1750484
View : 110 | Download : 238
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Millî eğitim şûraları, Türk millî eğitim tarihi açısından önemli tavsiye kararlarının alındığı geniş katılımlı toplantılardır. Bu çalışmada şûralarda yer alan ölçme ve değerlendirmeye ilişkin kararlar incelenmiş, dönemlerin bakış açıları eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Araştırmanın verilerini Millî Eğitim Bakanlığının 1939-2021 yılları arasında yayınladığı 20 şûra toplantısına ait dokümanlar oluşturmaktadır. Nitel araştırma kapsamında doküman incelemeye dayalı yöntemle veriler analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Öncelikle, şûra kararları taranarak ölçme ve değerlendirme ile ilgili olan maddeler kodlanmış ve temalar altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, 1962 yılına kadar bu alana doğrudan yer verilmediğini, ancak bu tarihten sonra sistematik bir yaklaşımın benimsendiğini göstermektedir. 1974 yılı IX. Şûra, teknik kriterler ve psikometrik ilkelerin vurgulanması açısından bir kırılma noktası olarak öne çıkmaktadır. Sonraki yıllarda, öğretmen değerlendirmesi, rehberlik temelli ölçme, özel eğitimde tanılama sistemleri, yükseköğretime geçişte çok boyutlu ölçme modelleri ve dijitalleşme gibi temalar ağırlık kazanmıştır. Özellikle 2010 ve 2021 Şûralarında çağdaş, süreç temelli ve bireysel farklılıkları esas alan değerlendirme anlayışlarının önerildiği görülmüştür. Ancak bu stratejik önerilerin büyük ölçüde politika düzeyinde kaldığı, uygulamaya, mevzuata ve kurumsal yapıya sınırlı yansıdığı belirlenmiştir. Çalışma, şûra kararlarının etkili olabilmesi için uygulayıcı kurumlarla koordinasyonun güçlendirilmesi, izleme ve değerlendirme mekanizmalarının kurulması ve kararların eğitim sistemine entegre edilmesine yönelik yapısal adımların atılması gerektiğini önermektedir.
Keywords : Millî Eğitim Bakanlığı, Millî eğitim şûrası, Millî eğitim politikaları, Ölçme ve değerlendirme

ORIGINAL ARTICLE URL