Üniversite Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyleri ile Tütün Kullanımı Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir Çalışma

Authors : Hakan Karatekin, Tülin Bodamyalı, Nurcan Bilgiç

Pages : 123-139

Doi:10.70479/thdd.1707761

View : 55 | Download : 70

Publication Date : 2025-10-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversitede öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı durumu ile tütün kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın verileri Mart 2019 Nisan 2019 tarihleri arasında 400 öğrenci ile kesitsel olarak yapıldı. Veriler araştırmacı tarafından Tanıtıcı Bilgi Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 kullanılarak, yüzyüze toplandı. Verilerin analizinde t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis ve Spearman’s rho korelasyon analizi uygulandı. Bu çalışma öncesi Etik Kurul kararı, yöneticilerden, öğrencilerden ve kullanılan ölçekler için izinler alınmış, çalışma Helsinki Bildirgesi Prensiplerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %50.2’si hemşirelik öğrencisi, %67.0’ı kadın, %41.0’ının geliri giderine eşittir. Öğrencilerin annelerinin üçte ikisi (%70.3), babalarının yarısının (%54.8), arkadaşlarının ise sadece %9.7’sinin hiçbir tütün ürünü tüketmediği belirlendi. Öğrencilerin Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi toplam puan ortalaması 3.55±2.95, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı indeks toplam ortalaması 40.56±9.25, olarak bulundu. Araştırma sonuçlarına göre bağımlılık düzeyleri ile sağlık okuryazarlığının tüm boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadı (p>0.05). Sonuç: Bu çalışmada öğrencilerin orta veya yüksek düzeyde tütün bağımlılığı olduğu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı indeksi ortalamasına göre sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığına yeterli düzeyde olmasına rağmen tütün kullanımının azalmadığı görülmektedir. Üniversitelerde öğrencilerin doğru sağlık davranışlarını geliştirmesini sağlayabilmek için sağlık okuryazarlık düzeylerini geliştirmeye yönelik uygun programlar (akran eğitimi, sempozyum v.b.) geliştirilebilir.
Keywords : Nikotin bağımlılığı, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Tütün, üniversite öğrencisi

ORIGINAL ARTICLE URL