AHİ ZAVİYELERİ – CEMEVİ BENZERLİĞİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Authors : Mehmet Ali HACIGÖKMEN

Pages : 81-90

View : 42 | Download : 14

Publication Date : 2016-06-08

Article Type : Research Paper

Abstract :Zaviyeler, ashab-ı suffe geleneğine uygun olarak ortaya çıkmış, tasavvufun gelişmesine paralelolarak İslâm dünyasında, IX. ve XII. yüzyıllarda yayılmıştır. Zaviyeler, dervişlerin ibadet veders gördükleri bir yer olması yanında, kuruldukları yerlerin güvenliğini sağlamışlar, böyleceticaretin gelişmesinde pay sahibi olmuşlardır. İslam dünyasının muhtelif bölgelerine yayılanzaviyelerin en gelişmiş örneklerine Anadolu’da tesadüf edildiği söylenebilir. XIII. Yüzyıldanbaşlayarak Anadolu’nun bütün köy ve kasabalarına yayılan zaviyeler içerisinde bilhassa Ahizaviyelerinin önemi büyüktür. Özellikle Türkiye Selçuklu Devletinin yıkılış sürecindekiolaylar, Ahilerin bulundukları köy ve kasabalarda Türkmen nüfusun içinde kalmalarına sebepolmuş, böylece kendi ahi örf ve âdetlerini devam ettirmişlerdir. Aynı durumun OsmanlıDevletinin kuruluşundan sonra yüzyıllarca devam ettiği söylenebilir. Söz konusu tarihî süreçhakkına bilgi veren kaynaklar incelendiğinde, bu örf ve âdetlerin Alevi ve Bektaşî topluluklariçerisinde devam ettiği, Ahi zaviyelerine ait olan çeşitli ritüellerin, Cemevlerinde de mevcutolduğu görülmektedir. Bu çalışmada, söz konusu benzerlikten hareketle, Ahi Zaviyeleri ileCemevleri arasındaki benzerlikler ele alınacak ve Ahi zaviyelerinin Cemevlerinin prototipiolup olmadığı sorusuna cevap aranacaktır.
Keywords : Ahi Zaviyeleri, Cemevleri, Alevilik, Bektaşilik, Zaviye

ORIGINAL ARTICLE URL