PİR-İ TÜRKİSTAN AHMET YESEVİ’NİN ANADOLU’DA İZDÜŞÜMÜ: PİR-İ SANİ ABDAL MUSA VE NASİHATNAME ÜZERİNE BETİMSEL BİR ANALİZ

Authors : Ramazan Uçar, Esra Demir

Pages : 227-244

Doi:10.60163/tkhcbva.1732578

View : 218 | Download : 241

Publication Date : 2025-12-18

Article Type : Review Paper

Abstract :Türklerin İslamlaşması ile İslam dininin dünya üzerinde yaygınlık kazanması arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Türkler, İslam dininin siyasi olarak yayılmasına hizmet ederken, dinin evrensel mesajlarını insanlığa sunarak İslam düşüncesine büyük katkılarda bulunmuştur. Bu itibarla bir Türk-İslam Medeniyetinden söz edilmektedir. Türklerin Anadolu’yu yurt edinerek İslam’ın bu coğrafyada kök salmasında öne çıkan aktörlerinden biri Abdal Musa’dır (ö. 1380). Abdal Musa, Ahmet Yesevi (ö. 1166) ve Hacı Bektaş Veli (ö. 1271) yolunun takipçisi olarak Teke yöresi ve çevresinin Türkleşmesi ve İslamlaşmasında karizmatik kişiliği ile önemli rol oynamıştır. Antalya Elmalı’da adına kurulan Tekke’de yetişen müritleriyle Afrika’dan Balkanlara kadar uzanan geniş alanda toplumun manevi mimarı olmuştur. Kendisine atfedilen Nasihatname’de; erdemli birey ve erdemli toplum düşüncesi ön plana çıkmaktadır. Çalışma dokümantasyon tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ahmet Yesevi’nin ahlaki öğretileri ile Abdal Musa’nın Nasihatname’de vurguladığı normlar arasındaki paralellik araştırmanın temel problematiğini oluşturmaktadır. Söz konusu durum dindarlık tipolojileri bağlamında analiz edilmiş ve yorumlarda bulunulmuştur. Böylece dönemin dindarlık anlayışı hakkında sosyolojik bir bakış açısı ortaya konulmuş ve Türk toplumunun tarihten günümüze sosyal, kültürel ve dini yönelimleri hakkında bakış açısı oluşturmak hedeflenmiştir.
Keywords : Hoca Ahmet Yesevi, Abdal Musa, Türk Toplumu, Din Anlayışı, İslam

ORIGINAL ARTICLE URL