KÖK DEĞERLERİN AKTARIMINDA ALEVİLİK-BEKTAŞİLİĞİN YERİ VE ÖNEMİ

Authors : Yakup Yıldız, İsmail Sefa Bitirmiş

Pages : 611-628

Doi:10.60163/tkhcbva.1775855

View : 182 | Download : 342

Publication Date : 2025-12-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Değerler, bireylerin toplumsal uyumunu, kültürel aidiyetlerini, ahlaki gelişimini ve kimlik oluşumunu doğrudan etkileyen temel unsurlar olarak kabul edilir. Çağlara ve toplumlara göre farklılıklar gösterse de, her toplumun kendine özgü değer yargıları ve bunların üzerine bina edilen bir değerler sistemi söz konusudur. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 2017 yılında güncellenen öğretim programlarında Türk milletinin tarihsel ve kültürel temellerine dayalı olarak, bireyin kişisel gelişimiyle toplumsal bütünlüğü bir araya getiren bazı ortak etik ilkeler belirlemiştir. Adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik olarak sıralanan bu “kök değerler” eğitim süreçlerini yaşantı yoluyla içselleştirilmesi gereken davranış örüntüleri olarak ele almaktadır. Belirlenen değerler bu çerçevede güncellenen müfredatların ana odağına yerleştirilmiş ve tüm öğretim düzeylerinde uygulamaya konulmuştur. Değerlerin etkili bir şekilde öğretilmesi ve gelecek nesillere aktarılabilmesi teorik bilgi aktarımının yanı sıra, bu değerlerin toplumun tarihî ve kültürel kaynaklarıyla ilişkilendirilmesiyle mümkündür. Alevilik-Bektaşilik Anadolu ve Türk kültürünün hem önemli bir unsuru, hem de ulusal ve evrensel değerleri bünyesinde taşıyan bir inanç ve yaşam biçimidir. Alevi klasikleri ve ilgili literatür, özellikle de Hacı Bektaş Veli’nin özgün metinleri, güncel felsefi ve etik değerlerle doğrudan ilişkilidir. Bu çalışma, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından belirlenen on kök değerin Alevilik-Bektaşilik öğretisi ve ilgili literatürdeki karşılıklarını incelemekte, bu değerlerin yerli ve kültürel kaynaklarla ilişkisini kurmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak gerçekleştirilen çalışmada kavramsal ve yorumlayıcı bir yöntem kullanılmış ve Alevi-Bektaşi klasik metinlerinde yer alan kavramlar MEB’in belirlediği kök değerlerle ilişkili olarak analiz edilmiştir.
Keywords : Alevilik, Bektaşilik, Değerler Eğitimi, Kök Değerler, MEB Müfredatı

ORIGINAL ARTICLE URL