Muharip Bir Kalem: Mareşal Fevzi Çakmak’ın Askerî Tarihçiliği

Mareşal Fevzi Çakmak’ın (1876-1950) askerî ve siyasî yaşamı Türkiye’de farklı şekillerde ve gerek akademik gerekse de popüler bağlamda ele alınmış ve tartışılmıştır. Fakat hayatının derinlikli analizi, yani bir genelkurmay başkanı olarak yaptıkları/yapmadıkları, ciddi bir askerî entelektüel oluşu, savunma sanayi ve ordudaki yenilikçiliğe bakışı, Balkan Harbi travmasının Paşa’nın üzerindeki etkileri, silah arkadaşlarıyla değişen ve gelişen ilişkileri, siyasî-askerî kişiliğinin farkları ve ortak yönleri gibi pek çok konu hakkında henüz ciddi eserler kaleme alınmış değildir. Bu alt başlıklardan biri de “Fevzi Çakmak’ın askerî tarihçiliği”dir. Çakmak elbette akademik anlamda bir askerî tarihçi değildir, ancak yazdığı bazı eserler askerî tarihçilik kapsamında ele alınabilecek niteliktedir. Türkiye’de askerî tarihçiliğin kurumsal ve kolektif gelişimi vesilesiyle “askerî tarih” kadar “askerî tarihçiler” de mercek altına alınmaya başlansa da bu çalışmaya değin Fevzi Çakmak üzerine bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu çalışmada, Fevzi Çakmak’ın siyasî ve askerî hayatını müteakip Türk askerî tarih yazımına etkisi ve eserlerinin tahlil ve tenkidi üzerinden kendisinin askerî tarihçi kimliğinin tespitine ve niteliksel sınırlarının saptanmasına çalışılmıştır.