Zengezur Koridoru’nun Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nin Enerji Güvenliği ve Bölgesel Çatışma Dinamiklerine Etkisi

Authors : Erkan Özdemir

Pages : 222-251

Doi:10.52792/tws.1787356

View : 282 | Download : 429

Publication Date : 2025-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Zengezur Koridoru, Azerbaycan, Ermenistan ve İran devletleri arasında kalan Güney Kafkasya bölgesinde oldukça kritik bir alandır. Dağlık Karabağ sorunu ile Azerbaycan ve Ermenistan arasında çıkan İkinci Karabağ Savaşı ve müteakibinde 19 Eylül 2023 tarihinde Azerbaycan’ın zaferi ile sonuçlanan operasyonda bölgenin geleceği için oldukça önemli olacak kararlar alınmıştır. Ancak alınan kararların uygulanması noktasında karşılıklı olarak mutabakata varılamamıştır. Ermenistan’ın tarihsel sürecinden farklı olarak batı yanlısı yaklaşımları 2025 yılı itibariyle ABD Büyükelçisi Tom Barrack’ın önerisi ile kesişmiştir. Dünya kamuoyunda barışa yönelik katkıları ile imajını güçlendirmek isteyen ABD Başkanı Donald Trump ise 9 Ağustos 2025 tarihinde Barış İçin Yol adlı deklarasyon ile Zengezur Koridoru’nu 99 yıllığına ABD öncülüğünde oluşturulacak bir konsorsiyum ile yönetilmesine yönelik iki devlet liderini bir araya getirmiştir. Bu deklarasyon ile koridorun batı-doğu hattında karayolu, demiryolu, boru hattı ve fiberoptik vb. gibi bağlantıların açılması öngörülmektedir. Bu koridor Süveyş ve Panama Kanalı gibi ticaret yollarına alternatif bir rota olma potansiyeline sahiptir. Tarihsel süreçte bu gibi stratejik geçiş noktaları savaşların ana nedenleri olmuş olup bölgesel ve küresel jeopolitik bir fay hattı niteliğindedir. Bu çalışma, SSCB’nin dağılması sonrası Rusya’nın etkisinde kalan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’ni batıya karadan bağlantısını sağlayacak Zengezur Koridoru olarak adlandırılan hattın Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nin enerji güvenliğine etkisinin neler olacağını incelemeyi amaçlamıştır. Makalede Zengezur’un tarihi ve son gelişmeler incelenmiş, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nin yeraltı kaynakları ve jeopolitik durumu analiz edilmiş, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nin kronik sorunları ve güvenlik kaygıları incelenmiş, Zengezur Koridoru’nun açılmasının uluslararası bağlamda bölge ülkelerinin enerji güvenliğine olan etkileri irdelenmiştir.
Keywords : Zengezur, Enerji, Orta Asya, Güvenlik, Savaş

ORIGINAL ARTICLE URL