Sessiz Anayasa Değişiklikleri ve Anayasa Yargısının Sınırları: Türkiye ve Almanya Örneği

Authors : Didem Erdoğan

Pages : 928-991

Doi:10.59933/tauhfd.1851967

View : 156 | Download : 345

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sessiz anayasa değişikliği, anayasa metninde açık bir değişiklik yapılmaksızın, uygulama yoluyla anayasanın özünün fiilen değiştirilmesi anlamına gelmektedir. Çalışmada sessiz anayasa değişikliği kavramı Türkiye’nin ve Almanya’nın anayasal düzeni açısından karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Almanya’da, Temel Yasa’nın sonsuzluk maddesi ve Federal Anayasa Mahkemesinin kurumsal etkinliği aracılığıyla bu tür değişikliklere karşı yapısal direnç mekanizmaları oluşturulmuşken; Türkiye’de anayasa yargısının işlevselliği ve yargı bağımsızlığına ilişkin sorunlar, sessiz anayasa değişikliklerinin gerçekleşme olasılığını artırmaktadır. Bununla birlikte, Türkiye’de de 1982 Anayasası’nın değiştirilemez maddeleri, anayasa yargısının kurumsal varlığı, hukuk devleti ilkesi, anayasal üstünlük ve bağlayıcılık gibi normatif güvenceler sessiz anayasa değişikliklerine karşı yapısal bir direnç hattı oluşturma potansiyeline sahiptir. Çalışmada her iki ülkenin anayasal normlarının sertlik derecesi, anayasa yargısının etkinliği, kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı ilkeleri ile anayasal sadakat anlayışı temelinde karşılaştırmalı analizlere yer verilmiştir. Ayrıca, Türkiye açısından mevcut normatif güvencelerin uygulamadaki etkisi değerlendirilmiş; sessiz anayasa değişikliklerine karşı daha işleyen bir kurumsal direnç yapısının nasıl geliştirilebileceğine ilişkin öneriler ortaya konulmuştur.
Keywords : sessiz anayasa değişikliği, anayasa değişikliği, Anayasa Mahkemesi, Federal Anayasa Mahkemesi, anayasal sadakat, anayasal kimlik, karşılaştırmalı anayasa hukuku

ORIGINAL ARTICLE URL