Erzurum Kongre Süreci ve Demokratik Tartışmalar

Mondros Mütarekesi sonrası ülkenin içinde bulunduğu kargaşa ve umutsuzluk devleti yönetenleri olduğu kadar sivil hayatı da derinden etkiledi. Bu durum karşısında Anadolu insanının yaşama arzusu ve heyecanı ise her türlü takdirin üzerindeydi. Genelde bütün Anadolu'da özelde ise Erzurum'da bu heyecan yeni oluşumlara zemin hazırladı. Bu durum Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya gönderilmesi, akabinde de Erzurum'a gitmesi ile Mustafa Kemal Paşa merkezli Milli Mücadele'nin de önemli aşamasını oluşturdu. Erzurum Kongresi'nin toplanması ve burada ortaya çıkan gelecek tasavvuru ise bundan sonraki faaliyetlere örnek oldu. Kongrenin toplanması, işleyişi, dil ve uslubu, milli irade ve egemenlik vurgusu ile bundan sonraki faaliyetlere de örnek oldu.