Ürdün’de Kıraat Eğitiminin Kurumsal İşleyişi

Bu çalışma, Ürdün’deki kıraat eğitiminin hem metodolojik temellerini hem de kurumsal yapılanmasını ele almakta ve bu alandaki geleneksel birikimi incelemektedir. Araştırmada Ürdün’de bulunan günümüz eğitim kurumlarında uygulanan programlar arasındaki etkileşim, ders içerikleri ve kullanılan öğretim yöntemleri değerlendirilmiştir. Hocadan talebeye aktarılan klasik eğitimin yanında teknoloji ile desteklenen, hoca ile talebenin mekân birliğinin bulunmadığı bir sistemi de bünyesinde barındıran Ürdün’de Şeyhü’l-Kurrâ bulunmamakla birlikte, kıraat eğitimi veren merkezler önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Pekçok üniversite bünyesinde öğrenim gören öğrenciler Şâtıbiyye ve Dürre nazımlarını ezberlemekte ardından Kur’ân’ı baştan sona cem’ usulüyle okuyarak on kıraati hem teorik hem de pratik anlamda öğrenmektedirler. Lisans düzeyinde temel nazımlar öğretilirken, yüksek lisans ve doktora seviyesinde Tayyibe gibi ileri metinler programa dâhil edilmektedir. Merkezlerde ise, öğrencilerin hem tecvid hem de kıraat ilminde ihtisaslaşmaları hedeflenmektedir. Merkezler, gelenekten gelen sened aktarımını sürdürürken aynı zamanda modern imkânlardan yararlanmakta, yayıncılık faaliyetleriyle de Ürdün’deki kıraat derslerine kaynaklık etmektedirler. Eğitim programlarında tecvid, hüccet ve kıraat usulünün yanı sıra nahiv ve sarf dersleri de bulunmaktadır. Öğrenciler öncelikle Hafs kıraati üzerine icazet almakta, ardından aşere ve takiben suğra ile kübra düzeylerinde kıraat eğitimine devam etmektedirler. Sonuç olarak, Ürdün’de şeriat fakültesi bulunan devlet üniversiteleri ile özel üniversitelerin yanı sıra iki önemli merkez olan Kur’ân Kıraatleri Merkezi ve el-Merkezü’s-Sekâfî el-İslâmî müfredatlarıyla sınırlandırılan kıraat eğitimi, hem geleneksel usullerle sened aktarımını korumakta hem de kurumsal yapısıyla modern ve teknolojik kolaylıktan istifade eden eğitim modelini ortaya koymaktadır.