Türkiye’de Tefsir Eğitiminde Devam ve Uyum: AİHL ve İlahiyat Fakülteleri Müfredatlarının Karşılaştırmalı Analizi

Authors : Yusuf Karatay
Pages : 207-236
Doi:10.53112/tudear.1800436
View : 111 | Download : 321
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Kur’an’ın doğru anlaşılması ve yorumlanması, İslâmî ilimlerin temel gayesidir. Bu bağlamda tefsir ilmi hem dinî bilgi üretiminde hem de inanç–amel bütünlüğünün sağlanmasında İslâmî ilimler arasında merkezi bir konumdadır. Nüzûl döneminden günümüze kadar tefsir eğitimi, üzerinde en çok durulan ve eser telif edilen alanlardan biri olmuştur. Tarihsel süreçte farklı kurumlar aracılığıyla yürütülen bu eğitim, günümüz Türkiye’sinde Anadolu imam hatip liseleri (AİHL) ve ilahiyat fakülteleri olmak üzere iki temel düzeyde sürdürülmektedir. Çalışmanın amacı, bu iki düzeydeki tefsir eğitimi arasında devam ve uyumun ne ölçüde sağlandığını ortaya koymak; her iki kademenin müfredat yapısı, içerik yoğunluğu ve kazanım hedeflerini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Çalışmada MEB’in AİHL Tefsir Dersi Öğretim Programı ile çeşitli ilahiyat fakültelerinin tefsir dersi müfredatları incelenmiştir. Çalışmada veri toplama ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda iki kademedeki öğretim programlarının amaç ve kazanımlar bakımından genel bir paralellik taşıdığı; ancak metodolojik derinlik, içerik yoğunluğu ve pedagojik süreklilik açısından belirgin farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, AİHL düzeyindeki tefsir eğitiminin ağırlıklı olarak bilgi aktarımı ve ahlâkî değer kazandırma boyutunda şekillendiğini; ilahiyat fakültelerinde ise yorum yöntemi, tefsir tarihi ve metodolojik analiz gibi alanlarda akademik bir derinliğe ulaştığını göstermektedir. Bu durum, iki kademede amaç, yöntem ve kazanım açısından farklar bulunsa da AİHL’deki bilgi temelli yaklaşımın ilahiyat kademesinde hedeflenen akademik derinliğe hazırlayıcı bir temel oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma Türkiye’de tefsir eğitiminin müfredat bütünlüğü ve pedagojik sürekliliği bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini; dinî eğitimde disiplinler arası devamlılığın güçlendirilmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.
Keywords : Tefsir Eğitimi, Müfredat Analizi, AİHL, İlahiyat Fakültesi, Pedagojik Uyum, Din Eğitimi

ORIGINAL ARTICLE URL