Chemical components and insecticidal effects of essential oils from three lavender cultivars against adult Sitophilus granarius (L., 1758) (Coleoptera: Curculionidae)

Authors : Mustafa ALKAN, Merve GÜZEL, Hüseyin AKŞİT, Reyhan BAHTİYARCA BAĞDAT, Fatma Ruveyda ALKAN, Emre EVLİCE

Pages : 405-416

Doi:10.16970/entoted.988985

View : 48 | Download : 13

Publication Date : 2021-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, ticari amaçlı üretimi yapılan üç farklı lavanta çeşidi Hemus, Raya ve Yubileina`dan izole edilen uçucu yağların Sitophilus granarius insert ignore into journalissuearticles values(L., 1758); insert ignore into journalissuearticles values(Coleoptera: Curculionidae);’un ergin dönemlerine karşı insektisidal ve davranışsal etkisini laboratuvar koşullarında belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bitki uçucu yağlarının kontakt, fumigant ve repellent etkileri araştırılmış ve bu yağların buğdayın çimlenme gücü üzerine olası etkileri değerlendirilmiştir. Uçucu yağlar, bitki materyallerinden Neo-Clevenger tipi aparat kullanılarak hidrodistilasyon yöntemine göre elde edilmiştir. Uçucu yağların kimyasal bileşenleri gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi ile tespit edilmiştir. Denemeler 2019 ve 2020 yıllarında laboratuvar koşullarında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda bitki çeşitlerine göre fumigant aktivitesinin değiştiği tespit edilmiştir. Hemus uçucu yağının fumigant aktivitesindeki LC90 değeri 0.157 µl/ml hava olarak belirlenirken, bu değer Raya ve Yubileina`da sırasıyla 0.139 µl/ml hava ve 0.118 µl/ml hava olarak belirlenmiştir. Uygulamadan altı saat sonra en yüksek repellent etki, Yubileina`nın 0.05 µl/cm2 uygulama dozunda %86 repellent etki ile gözlenmiştir. Yubileina`nın ana uçucu yağ bileşenleri, linalool insert ignore into journalissuearticles values(%36.0);, linalil asetat insert ignore into journalissuearticles values(%24.2); ve lavandulil asetat insert ignore into journalissuearticles values(%5.86); olarak belirlenirken Hemus`un temel bileşenleri linalool insert ignore into journalissuearticles values(%28.5);, linalil asetat insert ignore into journalissuearticles values(%23.1); ve lavandulil asetat insert ignore into journalissuearticles values(%6.59);, Raya`nın ana bileşenleri ise linalool insert ignore into journalissuearticles values(%42.5);, linalil asetat insert ignore into journalissuearticles values(%30.0); ve α-terpineol insert ignore into journalissuearticles values(%5.45); olarak belirlenmiştir. Her üç uçucu yağ için de buğdayın çimlenme gücü üzerinde olumsuz bir etki belirlenmemiştir. Bu sonuçlar, lavanta uçucu yağlarının S. granarius `un mücadelesinde önemli bir potansiyele sahip olabileceğini göstermektedir.
Keywords : Biplot analizi, fumigant aktivite, GC MS, buğday biti, Lavandula angustifolia, repellent aktivite

ORIGINAL ARTICLE URL