Ebû Abdullah el-Büstî’nin Makam Anlayışı

Home Page
About
Submit A Journal
Submit A Conference
Submit Paper/Book
- Submit a Preprint
- Submit a Book
Contact

Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi
Cilt: 9 Sayı: 3
Ebû Abdullah el-Büstî’nin Makam Anlayışı

Ebû Abdullah el-Büstî’nin Makam Anlayışı

Pages : 1077-1101

View : 26 | Download : 27

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, klasik tasavvuf düşüncesindeki “makamlar” meselesi, VI. yüzyıl sûfîlerinden Ebû Abdullah el-Büstî’nin (ö. 584/1188) er-Riâye bi-vasiyyeti’l-mürîdîn fî mekârimi’l-ahlâk adlı eseri çerçevesinde incelenmektedir. Çalışma, Büstî’nin söz konusu eserinde makamları ele alış tarzını hem klasik kaynaklarla ilişkilendirmeyi hem de literatürdeki özgün konumunu tespit etmeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda, metin merkezli bir incelemeyle Büstî’nin makam sistematiğini ayrıntılı biçimde çözümlemeyi; eserindeki pedagojik ve ahlâkî yönleri, kavramsal tercihleri ve yöntemsel özellikleri üzerinden yorumlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, tarihsel veri taraması ve yazma eser incelemesine bağlı olup, klasik kaynaklarla karşılaştırmalı analiz yöntemine dayanmaktadır. Kuşeyrî, Herevî, Gazzâlî ve Hücvîrî gibi klasik sûfîlerle yapılan mukayeselerle, Büstî’nin makam anlayışının literatürdeki yeri netleştirilmeye çalışılmaktadır. Çalışma neticesinde, Büstî’nin makamları birer “rütbe” değil; sâlikin içsel sorumluluk bilinciyle taşıması gereken “emanetler” olarak değerlendirdiği, her bir makamı bir peygamberin örnekliğiyle ilişkilendirme çabasının literatürdeki ilk sistematik örneklerden biri olduğu ve metnin, ahlâk merkezli bir seyrüsülûk eğitimi anlayışını yansıttığı tespit edilmiştir.
Keywords : Tasavvuf, Makamlar, Ebû Abdullah el-Büstî, er-Riâye, Seyrüsülûk

ORIGINAL ARTICLE URL

* There may have been changes in the journal, article,conference, book, preprint etc. informations. Therefore, it would be appropriate to follow the information on the official page of the source. The information here is shared for informational purposes. IAD is not responsible for incorrect or missing information.