İbn Hacer'in “Fethu'l-Bârî” Eserinde Şâfiîlerin Amel Etmediği Hadisleri Yorumlama Metodu (Abdest ve Gusül Bölümleri Örneği)

Authors : Veli Tatar

Pages : 928-950

Doi:10.32711/tiad.1711098

View : 297 | Download : 115

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Şafiîlerin hadis eserleri arasında en sahih kaynak olarak kabul edilen Buhârî’nin el-Câmiu’s-sahîh’inde yer alan bazı hadislerle amel etmedikleri görülmektedir. Bu tür hadislerin sayısının az olsa da Şafiîlerin bu tür hadislerle neden amel etmedikleri hususu tespite değer bir konudur. Bu çalışmada Şafiî bir âlim olan İbn Hacer’in Sahîhu’l-Buhârî’nin en önde gelen şerhi olan Fethu’l-Bârî’de “Vudû/Taharet” ve “Gusül” bölümleri esas alınarak Şafiîlerin amel etmedikleri hadislere yaklaşımı ve bu hadisleri yorumlama yöntemi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın önemli amaçlarından birisi İbn Hacer’in bu tür hadisleri yorumlarken hangi kriterleri göz önünde bulundurduğunu ve dolayısıyla Şafiîlerin amel etmeme gerekçelerinin neler olduğunu irdelemektir. Zira İbn Hacer, Sahîhu’l-Buhârî’de nakledilen bazı hadislerde isnattan ziyade metnin muhtevası ile ilgili reddedilen konulara belli bazı kriterler çerçevesinde yaklaşmakta ve değerlendirmede bulunmaktadır. İbn Hacer, Sahîh’te nakledildiği halde amel edilmeyen hadisleri hemen reddetmeyi kabul etmemiş ve tevil yoluna gitmiştir. Araştırma İbn Hacer’in Sahîh’in “Abdest” ve “Gusül” bölümlerinde Şafiîlerin amel etmedikleri bazı hadislerle sınırlı tutulmuş, İbn Hacer’in değerlendirmeleri de Fethu’l-Bârî eseri bağlamında ele alınmıştır. İbn Hacer’in nesh, mücmel, hükmü hass, maslahat, daha güçlü delil, tevil, kat’i olanın zanni olana tercihi gibi kriterlerle bu hadislere yaklaşımı da ayrıca saptanan konular arasında yer almıştır.
Keywords : Hadis, Sahîhu'l-Buhârî, İbn Hacer, Fethu'l-Bârî, Yöntem

ORIGINAL ARTICLE URL