Osmanlı Esham Sistemi ve Fıkhi Tahlili
Authors : Serkan Ağa
Pages : 1525-1541
Doi:10.32711/tiad.1741369
View : 301 | Download : 329
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Devletler, tarih boyunca kalkınma, savaşlar ve doğal afetler gibi olağanüstü durumlar için borçlanmaya başvurmuşlardır. Bu durum, kamu finansmanının sürdürülebilirliği açısından kaçınılmaz bir araç olarak değerlendirilmiştir. Osmanlı Devleti de 16. yüzyılın sonlarına kadar devam eden istikrarlı ve müreffeh döneminin ardından, hem iç dinamiklerden hem de uluslararası gelişmelerden kaynaklanan çeşitli ekonomik zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu dönemde artan mali baskılar, Osmanlı yönetimini yeni ve alternatif gelir kaynakları arayışına itmiş; bu doğrultuda iç borçlanma yöntemleri öne çıkan finansal araçlar arasında yer almıştır. Osmanlı maliyesi, iç borçlanma kapsamında iltizâm, mâlikâne ve esham gibi çeşitli yöntemleri uygulamaya koymuştur. Bu çalışma, konunun genişliği ve çeşitliliği nedeniyle yalnızca esham sistemi üzerine odaklanmakta; söz konusu sistemin yapısal özelliklerini ve fıkhi açıdan değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu bağlamda, çalışmada öncelikle esham sisteminin tarihsel ve kurumsal çerçevesi ele alınmış; ardından sistemin fıkhi hükmü, klasik fıkıh kaynakları ve bu alanda yapılan çağdaş çalışmalar ışığında analiz edilmiştir.Keywords : Fıkıh, Osmanlı, Devlet Borçlanması, İç Borçlanma, Esham
ORIGINAL ARTICLE URL
