Şâz Kıraatlerin Hüccetlendirilmesi Meselesi -Ukberî Örneği-

Authors : Lokman Yılmaz
Pages : 1609-1633
Doi:10.32711/tiad.1777541
View : 202 | Download : 303
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Kıraatlerin lügavî ve naklî dayanaklarının ortaya konulması kıraat ilminin ayrılmaz bir konusudur. Bazı âlimler sadece sahih kıraatlerin değil şâz kıraatlerin de ontolojik bir değeri olduğunu savunmuş ve mezkûr kıraatlerin ihmal edilmemesi hususunda ısrarcı olmuşlardır. Bu kapsamdaki okuyuşların çoğu Arapça’da bir şekilde temeli olan telaffuzlardır. Bu sebepledir ki, şâz kıraatlerin hüccetlendirilmesi ile ilgili eserlerde lugâvî mülahazaların baskınlığı göze çarpar. Şâz kıraatlerin kıymetini yükselterek istifade edilebilir seviyeye getirmeye çalışan önemli isimlerden biri de Ebü’l-Bekâ el-Ukberî’dir (ö. 616/1219). Çalışmamız kıraat ilminin önemli mevzularından olan şâz kıraatlerin hüccetlendirilmesi meselesini ele almakta ve bunların 6./12. yüzyıl âlimlerinden Ukberî’nin İ‘râbü’l-kırââti’ş-şevâz adlı eserindeki yansımalarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Onun bu çalışmada merkeze alınan eseri, şâz kıraatlerin gramatik ve semantik gerekçelerle temellendirilmesini gaye edinmektedir. Ukberî, şâz kıraatlerin Kur’an olarak okunmasının caiz olmadığını kabul etmekle birlikte, onların ontolojik ve ilmî değerini savunmakta, sahih kıraatlerden bağımsız olarak da anlam, tefsir ve fıkıh açısından kullanılabileceğini ileri sürmektedir.
Keywords : Kıraat, Şâz, Hüccet, Tevcîh, Ukberî, İ‘râbü’l-kırââti’ş-şevâz

ORIGINAL ARTICLE URL