Dil ve Söylem Çalışmalarına Toplumsal Cinsiyet Açısından Bakmak: Kuramsal Yaklaşımlara İlişkin Bir Değerlendirme

Authors : Dilek Keleş

Pages : 235-256

Doi:10.17829/turcom.1627978

View : 286 | Download : 414

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Review Paper

Abstract :Dil ve toplumsal cinsiyet araştırmalarına bakıldığında meselenin yaklaşık bir asır önce “kadın dili” odağında tartışılmaya başlandığı görülmektedir. Süreç içerisinde bu bakış açısına karşı ortaya çıkan eleştirilerin ve postmodernizm akımının etkisiyle kadın dili odak noktası olmaktan çıkmış bireylerin dili kullanma şeklinin toplumsal cinsiyet kimlikleri üzerindeki rolünün sorgulandığı bir anlayış egemen olmuştur. Toplumsal cinsiyet kimliklerinin ortaya çıkmasında söylemlerin önemli rol oynaması ise dil ve toplumsal cinsiyet çalışmalarını, söylem ve toplumsal cinsiyet çalışmalarına kaydırmış; toplumsal cinsiyetin söylemde bağlamsal olarak üretildiği vurgulanmıştır. Bugün dil ve söylemin, toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlik ve ayrımcılıkların sürdürülmesinde önemli rol oynadığı görülmektedir. Bu durum, akademinin çeşitli alanlarında toplumsal cinsiyet, dil ve söylem ilişkisine yönelik çalışmaların da önemli bir ivme kazanmasını sağlamıştır. Buradan hareketle bu çalışma, dil ve toplumsal cinsiyet ilişkisini eksiklik, tahakküm, farklılık ve sosyal inşa yaklaşımları üzerinden tartışmaktadır. Böyle bir makalenin, bu alanda çalışma yapmak isteyen özellikle yeni araştırmacılara katkısının olabileceği düşüncesinden hareketle bu çalışma, alan yazına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : Toplumsal Cinsiyet, Eksiklik Kuramı, Tahakküm Kuramı, Farklılık Kuramı, Sosyal İnşacı Kuram

ORIGINAL ARTICLE URL