Tarihi kentlerde biyoçeşitlilik bağlamında peyzaj planlama ve tasarımı: Safranbolu kenti örneği

Authors : Ayşe Betül Çufalı, Aysel Uslu

Pages : 441-451

Doi:10.18182/tjf.1607985

View : 86 | Download : 71

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kentsel peyzaj konusunda biyoçeşitliliğin korunması ve geliştirilmesi peyzaj planlama ve tasarımında öncelikli konular arasındadır. Kentleşme ile yapılı çevre oranı artmakta doğal alanlar ise azalmaktadır. Artan kentsel doku ile bitki ve hayvan toplulukları için habitatlar olumsuz etkilenmektedir. Böylece kentlerde biyoçeşitlilik oranının azaldığı gözlemlenmektedir. Buna rağmen, son yıllarda kentsel biyoçeşitliliğin iyileştirilmesine yönelik çabalar artmaktadır. Bunun sonucu olarak kent ile doğayı entegre ederek biyoçeşitliliğe destek olan kentsel peyzaj tasarımı ve planlamaları gündeme gelmektedir. Bu çalışmada UNESCO kültür mirası listesinde yer alan Safranbolu ilçesi (Karabük) üzerine bir çalışma yürütülmüştür. Makalede; tarihi ve doğal değerleri açısından son derece zengin olan bir kent örneğinde, biyoçeşitliliği destekleyecek peyzaj tasarımı ve planlamaya ilişkin somut öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. İlk aşamada elde edilen uydu görüntüleri ve yerinde sörvey çalışmaları ile mevcut durum tespiti yapılmıştır. Bunun üzerine saptanan sorunlar için “koruma, bağlantı, yapı, döngüler, biyolojik etkileşimler ve yaban hayatı destekleyen tasarımlar” başlıkları altında çeşitli planlama ve tasarım çözüm önerileri oluşturulmuştur. Tarihi özelliğini korurken kentsel biyoçeşitliliği destekleyecek unsurlar arasında mevcut yeşil ağın güçlendirilmesi ön plandadır. Ayrıca bu durumu desteklemek amacıyla kent merkezinde ve yakın çevresinde yöresel ve doğal malzeme kullanımı önemlidir. Bunun yanı sıra, geleceğe yönelik öneri tasarı alanlarında bitki seçimi, doğal bitki örtüsü göz önüne alınarak yapılmalıdır.
Keywords : Kentsel biyoçeşitlilik, Kentsel peyzaj tasarımı, Peyzaj planlama, Safranbolu

ORIGINAL ARTICLE URL