Türkiye orman ürünleri endüstrisinde ORÜS sonrası dönüşüm

Authors : Hasan Tezcan Yıldırım
Pages : 546-557
Doi:10.18182/tjf.1793815
View : 109 | Download : 300
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Türkiye orman ürünleri endüstrisinin ORÜS (Orman Ürünleri Sanayi Genel Müdürlüğü) öncesi ve sonrası dönemde yaşadığı yapısal dönüşümü incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, devletin üretimden çekilmesinin sektörde yarattığı ekonomik, sosyal ve mekânsal sonuçları ortaya koymaktır. Araştırmada tarihsel-doküman analizi, nicel veri analizi, karşılaştırmalı analiz ve mekânsal analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Orman Genel Müdürlüğü’nün üretim istatistikleri, TÜİK dış ticaret verileri, kalkınma planları ve arşiv belgeleri değerlendirilmiştir. Bulgular, grafikler ve haritalar aracılığıyla görselleştirilmiş, SPSS, Excel ve ArcGIS yazılımlarından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, 1970’li yıllarda ORÜS yatırımlarının üretim kapasitesinde önemli artış sağladığını, 1990’lardaki özelleştirme sürecinin ise dalgalanmalara yol açtığını göstermektedir. 2000 sonrası dönemde özel sektörün öncülüğünde MDF, yonga levha ve mobilya üretiminde hızlı büyüme yaşanmış, Türkiye Avrupa’nın önde gelen üreticilerinden biri haline gelmiştir. Ancak küçük ve orta ölçekli işletmelerin rekabet gücü zayıflamış, hammadde, enerji maliyetleri ve sertifikasyon eksiklikleri temel sorunlar olarak öne çıkmıştır. Mekânsal analizler, ÖRÜS dönemindeki mekânsal dağılımın ağırlıklı olarak Marmara, İç Anadolu ve Batı Karadeniz bölgelerinde kümelenmelere yöneldiği görülmektedir. Sonuç olarak, ORÜS sonrası dönüşüm, üretim ve ihracatta özel sektör dinamizmiyle önemli kazanımlar sağlamış olsa da sosyal ve mekânsal açıdan çift yönlü etkiler yaratmıştır. Sektörün sürdürülebilirliği için hammadde arz güvenliği, bölgesel kalkınma politikaları, Ar-Ge yatırımları ve döngüsel ekonomi uygulamaları kritik öneme sahiptir.
Keywords : Mekânsal analiz, Orman ürünleri endüstrisi, ORÜS, Özelleştirme, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL