ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERDE FİZİKSEL AKTİVİTE VE SPORUN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME

Authors : Nihal Sevinç Kiral, Canan Sayin Temur

Pages : 70-84

View : 217 | Download : 221

Publication Date : 2023-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Fiziksel aktivite ve sporun zihinsel ve bedensel sağlığı olumlu etkilediği ve özel gereksinimli bireylerde toplumsal katılımı artırdığı yönünde bilimsel kanıtların arttığı gözlenmektedir. Engelli bireylerin sosyal hayata katılımlarını sağlamak, bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek ve yaşam kalitelerini artırmak için ülkemizdeki ve dünyadaki gelişmelerin birbirini izlediği görülmektedir. Bu araştırmanın amacı özel gereksinimli bireylerde fiziksel aktivite ve sporun yaşam kalitesine etkisi üzerine yapılan çalışmaların bilimsel kanıtlarını değerlendirerek sentezlemektir. Bu araştırma sistematik derleme niteliğindedir. Bu yöntem doğrultusunda, ulusal alanyazında 2012-2022 yılları arasında yayımlanmış 63 çalışmaya (tez/makale) ulaşılmıştır. Veri kaynaklarına; TÜBES (Türkiye Belge Sağlama Sistemi), TO-KAT (Ulusal Toplu Katalog), TR Dizin veri tabanlarında anahtar kelimelerle arama yapılarak ulaşılmıştır. Ek olarak; Google Scholar, ERIC ve PubMed veri tabanlarında da dünyadaki güncel araştırmaları gözden geçirmek amacıyla literatür taranmıştır. Araştırma kapsamına alınacak çalışmalar bazı ölçütler göz önünde bulundurularak seçilmiştir. Bu ölçütleri karşılayan tam metin olarak yayımlanmış toplam 17 makale araştırmaya dâhil edilmiştir. Söz konusu makalelerin kalite değerlendirmesi konuyla ilgili çalışmaları bulunan bir akademisyen tarafından yapılmıştır. Sistematik derlemeye dâhil edilen çalışmaların bulgularına göre; fiziksel aktivite ve sporun, özel gereksinimli bireylerin psikomotor, bilişsel ve sosyal-duygusal gelişimlerine olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Engelli birey, Fiziksel aktivite ve spor, Özel gereksinimli birey, Özel sporcu, Yaşam kalitesi

ORIGINAL ARTICLE URL