Tekno-Feodalizm Perspektifinden Sinema Sektöründe Üretken Yapay Zekâ Teknolojisinin Analizi

Authors : Bahadır Kapır
Pages : 257-285
Doi:10.55004/tykhe.1605565
View : 93 | Download : 58
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, medya ve sinema sektörünün yapay zekâ teknolojileri ile yakınsaması neticesinde bilhassa sinematografik görsel üretim pratiklerinde etkin bir şekilde kullanılmaya başlanılan üretken yapay zekâ modellerinin tekno-feodalizm perspektifinden eleştirel bir çözümlemesini sunmaktadır. Betimsel analiz yöntemi kullanılan çalışmanın temel savı, sinematik içerik üretimi için yapay zekâ teknolojisini kullanan bireysel ve kurumsal üreticilerin, teknoloji şirketlerinin yapay zekâ platformlarına ve bulut sistemlerine sistematik olarak daha çok bağımlı hale geldiğidir. Bu bağlamda çalışma, teknolojik dönüşümü ve bu dönüşüm sürecinde gelişen güç ilişkilerini eleştirel ekonomi-politik bir perspektiften ele almaktadır. Çalışmada yapay zekâ teknolojisinin tarihsel gelişimi ile toplumsal, kültürel ve ideolojik boyutları kapsam dışında tutulmuştur. Bununla birlikte yapay zekâ teknolojisi, salt ekonomik analizin ötesine geçilerek, tekno-feodalizm kavramsal çerçevesi içinde yeniden tanımlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, medya ve sinema endüstrisinin üretim, dağıtım ve gösterim süreçlerinde dijital dünyaya hâkim olan birkaç teknoloji şirketinin kontrolünün giderek güçleneceği ve bu durumun tekno-feodal yapıyı pekiştireceği saptanmıştır. Büyük teknoloji şirketlerinin üretken yapay zekâ alanına yaptığı stratejik yatırımlar ve start-up satın almaları, pazarın giderek tekelleşeceğini göstermektedir. Bu yapılanma, medya üretimindeki platform bağımlılığını derinleştirirken, bireysel ve kurumsal üreticilerin özerk üretim olanaklarını da sınırlandırmaktadır. Böylece dijital lordlar olarak konumlanan teknoloji şirketlerinin hem abonelik sistemleri üzerinden gelir elde etmesi hem de kullanıcı verilerini kontrol etmesi yoluyla oluşan çift yönlü sömürü mekanizması güçlenmektedir.
Keywords : Tekno-feodalizm, Üretken Yapay Zekâ, Platform bağımlılığı, Dijital Tekelleşme, sinema endüstrisi

ORIGINAL ARTICLE URL