YENİ NEOKLASİK SENTEZ VE MODERN DÜNYA-SİSTEMİ: MERKEZ-ÇEVRE İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA PARA POLİTİKASI VE EKONOMİK İSTİKRAR

Authors : Didem Nur Tezcan

Pages : 43-61

Doi:10.58635/ufuksbedergi.1576038

View : 48 | Download : 25

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Yeni Neoklasik Sentez (YNS) ve Modern Dünya-Sistemi (MDS) teorilerini bir araya getirerek, küresel makroekonomik sistemde merkez, yarı çevre ve çevre ülkeler arasındaki yapısal farklılıkların para politikalarının etkinliği üzerindeki etkisini analiz etmektedir. YNS teorisi çerçevesinde önerilen sistematik para politikalarının merkez ülkelerde nasıl daha etkin bir şekilde uygulanabildiği, buna karşın çevre ülkelerde MDS teorisinin öngördüğü yapısal bağımlılıklar nedeniyle bu etkinliğin sınırlı kaldığı ampirik olarak test edilmiştir. Çalışmada, 2013–2022 dönemine ait enflasyon oranı, reel büyüme oranı ve cari denge oranı gibi temel makroekonomik göstergeler kullanılarak merkez, yarı çevre ve çevre ülkelerin makroekonomik performansları tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Bulgular, merkez ülkelerde makroekonomik istikrarın görece daha güçlü olduğunu, çevre ve yarı çevre ülkelerde ise yüksek dalgalanma ve kırılganlıkların belirginleştiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, 2008 Küresel Finansal Krizi ve COVID-19 pandemisinin merkez-çevre ayrımını daha da derinleştirdiği gösterilmiştir. Çalışma, literatüre YNS ve MDS teorilerini entegre ederek küresel eşitsizliklerin para politikası etkinliği üzerindeki etkilerini açıklayan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.
Keywords : Uluslararası İktisat, Makro İktisat, Yeni Neoklasik Sentez, Modern Dünya-Sistemi, Merkez-Çevre İlişkisi, Para Politikası.

ORIGINAL ARTICLE URL