19. YÜZYILDA İSKENDERUN İSKELESİ’NİN DOĞU-BATI TİCARETİNDEKİ YERİ

Authors : Ali Birvural

Pages : 47-58

Doi:10.58635/ufuksbedergi.1816045

View : 85 | Download : 140

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İskenderun’un Halep’in ana dış satım iskelesi olarak ilan edilmesinden itibaren kazandığı tarihsel rolü arka plan olarak ele alan bu çalışma, esas olarak 19. yüzyılda İskenderun Limanı’nın ticari işlevini ve dönüşüm sürecini incelemektedir. Osmanlı arşiv belgeleri, İngiliz konsolosluk raporları ve modern literatüre dayanan nitel tarihsel analiz yoluyla, limanın Doğu Akdeniz ticaret ağı içindeki konumu değerlendirilmiştir. Bulgular, İskenderun–Halep hattının Trablusşam güzergâhına kıyasla daha kısa ve güvenli olması nedeniyle uzun süre tercih edildiğini; 17. ve 18. yüzyıllarda oluşan bu avantajın, 19. yüzyıl başlarında limanın ticari kapasitesini destekleyen bir miras oluşturduğunu göstermektedir. Ancak 19. yüzyılın ikinci yarısında Karadeniz’in uluslararası ticarete açılması ve Süveyş Kanalı’nın 1869’da faaliyete geçmesiyle birlikte, İskenderun’un ticaret hacminde belirgin bir daralma yaşanmıştır. 1870’li yıllarda birkaç yıl içinde ticaret hacminin yaklaşık 10 milyon dolardan 2,5 milyon dolara gerilemesi, bu yapısal dönüşümün somut bir göstergesi olmuştur. Sonuç olarak çalışma, İskenderun Limanı’nın 19. yüzyılda hem bölgesel ticaretteki işlevini sürdürme çabasını hem de küresel ticaret yollarındaki değişim karşısında yaşadığı göreli gerilemeyi ortaya koymaktadır.
Keywords : İskenderun, Halep, Osmanlı Doğu Akdeniz Ticareti, İskenderun Limanı, Halep–İskenderun Kervan Hattı

ORIGINAL ARTICLE URL