İhvân-I Safâ’nın Rivayetlere Yüklediği Anlam

İhvân-ı Safâ, asırlara sâri ilkelerini, dört bölümden oluşan elli iki risâleye sığdırdıkları Resâilu İhvân-ı Safâ adlı eserde ortaya koymuşlardır. İhvân-ı Safâ Risâleler’i, gerek ülkemizde gerekse ülkemiz dışında farklı pek çok bilim dalında ciddi çalışmalara konu olmuştur; ancak bu risalelerde geçen hadisler hakkında müstakil herhangi bir çalışma kaleme alınmış değildir. Tesir bakımından İslam dünyasındaki pek çok kolektif hareketten geri kalmayan, yer yer birçoğundan daha kapsamlı etkileri olan bu söylem mensuplarına hadis bilim dalının ilgisiz kalması doğru olmayacağından, İhvân-ı Safâ-hadis ilişkisinin bu makalede ele alınmasında fayda mülahaza edilmiştir. Bu sebeple bu makalede İhvân-ı Safâ Risâleler’inde geçen rivayetlerin hangi amaçla kullanıldıklarını anlama gayreti içinde olduk. Yöntem olarak; İhvân-ı Safâ Risâleler’ini taramak suretiyle bunların ne tür rivâyetler kullandıklarını tespit edip, bu rivâyetlerin geçtiği kaynakları, rivâyetlerin sıhhat derecelerini ve bu rivâyetlere yükledikleri anlamları/yorumları incelemeye çalıştık.