Melayê Cızîrî Dîvânı’nda Âşık Tipi

Eğer aşk yakıcı bir hal ise, şüphesiz bu hali en iyi tarif edecek olanlar da bu halin ateşinde yanıp kül olanlardır. Bu halin ateşinde kül olanları yani âşıkları sözlüklerde birkaç cümlelik tarifler çerçevesinde okumak mümkündür. Fakat onların kendi dilinden kendilerini anlamaya çalışmak, bize âşık olma durumunun birkaç cümle ile tarif edilemeyecek kadar derin ve çok boyutlu olduğunu göstermektedir. Âşığın tanımı için genel bir tanım cümlesinden ziyade âşığın kendi dilinden farklı yönlerini, özelliklerini, yaşadıklarını, arzularını ve amaçlarını ayrıntılı bir biçimde anlatan sözlerini bir araya toplayıp bu söylediklerinin tümü üzerinden âşığı tanımaya çalışmak daha doğru görünmektedir. Bu çalışmada 16. yüzyılın son yarısıyla 17. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan ünlü Kürt mutasavvıf şairi Şeyh Ahmed-i Cezerî veya halk arasında bilinen adıyla Melayê Cizîrî’nin Dîvânı’nda âşık tipinin nasıl ele alındığı, onun kendi tarifleri çerçevesinde incelenecektir.