I. DÜNYA SAVAŞI ODAĞINDA ROMANA YANSIYAN AHLAT: NAR TANESİ GÜLİZAR ÖRNEĞİ

Authors : Alev Sınar Uğurlu

Pages : 421-435

Doi:10.21550/sosbilder.1620418

View : 167 | Download : 145

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Nar Tanesi Gülizar, Bitlis’in tarihî ve stratejik öneme sahip ilçesi Ahlat’ın I. Dünya Savaşı yıllarındaki hikâyesidir. 1956 Ahlat/Bitlis doğumlu öğretmen yazar Atilla Gülsar “gerçek bir aşk hikâyesidir” açıklamasıyla 2019 yılında yayımladığı Nar Tanesi Gülizar adlı romanda Ermeni bir genç kız ile bir Türk delikanlının birbirlerine karşı hissettikleri masum duygular etrafında bölgenin sosyal hayatını yansıtır. Romanda, I. Dünya Savaşı öncesinde aynı coğrafyada toplumsal bir uyum içinde, kan bağı oluşturmadan bütünleşmiş bir şekilde yaşayan iki halkın, savaşla birlikte düşman hâline getirilmesi ve bu sosyal yapının parçalanması işlenirken, ortak kültürle şekillenmiş sosyal yapıyı oluşturan unsurlar da aktarılır. Nar Tanesi Gülizar, mekân ile insan arasındaki ilişkiyi hafıza üzerinden kuran, Ahlat özelinde 20. yüzyıl başındaki Bitlis’in kültürel dokusunu yansıtır. Bu kültürel renklilik, savaşın tahribatıyla yıkılmıştır ama Gülsar edebiyatın tanıklığıyla oluşan hafızada I. Dünya Savaşı öncesi Ahlat’ın kültürel dokusunu hatırlatmak, savaş sırasında maruz kaldığı Rus istilasıyla harabe şehir hâline dönen Bitlis’in acısını canlı tutmak istemiştir.
Keywords : Bitlis, Ahlat, roman, I. Dünya Savaşı, folklor

ORIGINAL ARTICLE URL