ALICI SU ORTAMLARINDAKİ POLİHALKALI AROMATİK HİDROKARBONLARIN (PAH’LAR) KONSANTRASYONLARININ BÖLGESEL DEĞİŞİMİ: NİLÜFER ÇAYI ÖRNEĞİ

Authors : Gizem EKER, Yücel TAŞDEMİR

Pages : 189-202

Doi:10.17482/uujfe.01851

View : 39 | Download : 12

Publication Date : 2016-05-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Bursa’nın en önemli su kaynaklarından olan Nilüfer Çayı’ndaki PAH konsantrasyonlarının bölgesel değişiminin, tür dağılımının ve olası kaynaklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Nilüfer Çayı’nın 6 farklı noktasından yüzeysel su örnekleri alınmıştır. Örnekler ultrasonik ektraksiyona tabi tutulmuş ve PAH konsantrasyonları gaz kromotografisi-kütle spektrometresinde insert ignore into journalissuearticles values(GC-MS); ölçülmüştür. Toplam 12 insert ignore into journalissuearticles values(∑ 12 ); türe aitPAH konsantrasyonlarının 334-840 ng/L aralığında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Örnek alınan bölgeler içinde en yüksek ∑ 12 PAH konsantrasyonu Doğu Atıksu Arıtma Deşarjı sonrasında yer alan insert ignore into journalissuearticles values(N2); örnekleme bölgesinde 840 ng/L olarak ölçülmüştür. Rekreasyon bölgesi olan Gümüştepe’nin insert ignore into journalissuearticles values(N1); de PAH kirliği açısından ikinci sırada yer aldığı tespit edilmiştir. Yüzeysel su örneklerinde yalnız 3-4 halkalı PAH türlerinin bulunduğu görülmüş olup 5 ve 6 halkalı türlere rastlanmamıştır. Ortalama ∑ 12 PAH konsantrasyonlarının %93’ünün 3 halkalı türlerden insert ignore into journalissuearticles values(Phe, Ant);, %7’sinin ise 4 halkalı türlerden insert ignore into journalissuearticles values(Fl, Pyr, BaA, Chr); oluştuğu tespit edilmiştir. PAH türlerinin moleküler tanımlama oranları değerlendirildiğinde Nilüfer Çayı’ndaki kirliliğin büyük ölçüde pirolitik insert ignore into journalissuearticles values(yanma); kaynaklı olduğu belirlenmiştir.  
Keywords : Nilüfer Çayı, PAH Bileşikleri, Tür Dağılımları, Kaynakları

ORIGINAL ARTICLE URL