DAĞLIK BİR HAVZADA UYDU VERİSİ DESTEKLİ HİDROLOJİK MODELLEME

Authors : Emin TAŞ, Arda ŞORMAN
Pages : 813-830
Doi:10.17482/uumfd.726255
View : 54 | Download : 10
Publication Date : 2020-08-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Su kaynakları planlama ve yönetimi çalışmalarının birçoğunda yağış-akış simülasyonunu gerçekleştirmek için hidrolojik modelleme yapılması büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda, kar erimesinin etkili olduğu dağlık bir havza olan Afyonkarahisar Çay Deresi havzasında, yağışlı-yağışsız dönemi birlikte değerlendiren kavramsal, yarı-dağılımlı ve uydu verisi destekli bir modelleme çalışması uygulanmıştır. 2011-2013 su yılları arasında günlük akımların simülasyonu HEC-HMS modeli kullanılarak elde edilmiştir. Modelleme süreci; hazırlık aşamaları, parametre seçimi, kalibrasyon insert ignore into journalissuearticles values(2011-2012 yılları); ve validasyon insert ignore into journalissuearticles values(2013 yılı); aşamalarından oluşmaktadır. Model akım performansı NSE insert ignore into journalissuearticles values(Nash-Sutcliffe Efficiency);, RMSE insert ignore into journalissuearticles values(Root Mean Square Error); ve MAE insert ignore into journalissuearticles values(Mean Absolute Error); değerlendirme ölçütleri ile test edilmiş olup, kalibrasyon periyodu için değerleri sırasıyla 0,89; 0,3 m3/s ve 0,2 m3/s  iken; validasyon periyodu için 0,78; 0,4 m3/s ve 0,2 m3/s bulunmuştur. Akım sonuçlarının yanında IMS insert ignore into journalissuearticles values(Interactive Multisensor Snow and Ice Mapping System); kar kaplı alan ürünleriyle de modelin doğruluğu desteklenmiştir. Çalışma havzasında başarılı sonuçların elde edildiği HEC-HMS hidrolojik modelinin kullanıma hazır olması; Çay Deresi mansap kısmında yer alan Çay ilçe yerleşiminin taşkın tehlikesi, sulama-içme suyu amaçlı Çay Barajının hazne işletimi ve Çay Deresinin döküldüğü Eber Gölünün ekolojik analizi çalışmaları açısından faydalı olabilir. 
Keywords : Hidrolojik modelleme, HEC HMS, Yağış akış, Uydu verisi, Afyonkarahisar Çay deresi

ORIGINAL ARTICLE URL