NİLÜFER ÇAYINDAKİ POLİKLORLU BİFENİLLERİN (PCB’LERİN) YÜZEYSEL SU VE SEDİMENTTEKİ KONSANTRASYONLARI (2020-2021)

Authors : Mehmet Ferhat Sari, Fatma Esen

Pages : 865-882

Doi:10.17482/uumfd.1771057

View : 90 | Download : 156

Publication Date : 2025-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmada, yüzey suyu ve sediment örnekleri, PCB konsantrasyonlarının analiz edilmesi amacıyla Bursa’daki 7 farklı noktalardan bir yıl boyunca eş zamanlı olarak toplanmıştır. Yüzey suyu örnekleri amber renkli cam şişelerle, sediment örnekleri ise Ekman kepçesi kullanılarak alınmış ve örnekler koyu renkli cam şişelere aktarılmıştır. Ekim 2020 – Eylül 2021 dönemini kapsayan örnekleme çalışması aylık periyotlarla yürütülmüştür. Bu süreçte, yüzey suyunun çözünmüş ve partikül fazlarında ve ayrıca sedimentte toplam 41 PCB (∑41PCB) bileşiği tespit edilmiştir. Ölçülen ∑41PCB konsantrasyonlarının ortalama değerleri sırasıyla 53,8±54,7 ng/L, 92,8±59,3 ng/L ve 71,4±38,7 ng/g kuru madde (KM) olarak hesaplanmıştır. Partikül fazdaki en yüksek PCB seviyeleri endüstriyel/tarımsal alanlardan alınan örneklerde (168,7±21,2 ng/L) kaydedilmiştir. Çözünmüş faz ile sediment örneklerindeki en yüksek konsantrasyonlar ise kentsel/tarımsal alanlarda sırasıyla 163,8±27,0 ng/L ve 145,7±15,3 ng/g KM olarak belirlenmiştir. Sediment örneklerinde hesaplanan toplam toksisite eşdeğerlilik (TEQ) değerleri, özellikle kentsel ve tarımsal etkilerin bir arada görüldüğü bölgelerde belirgin şekilde artış göstermiş ve indikatör PCB’lerin baskın olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık, sediment kalitesi kılavuz katsayısı (SKKK) değerlerinin tüm örnekleme noktalarında 1’in oldukça altında kalması, sedimentlerin genel olarak düşük ekotoksikolojik risk düzeyinde olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, PCB kirliliğinin Bursa’daki çevresel koşullar ve antropojenik faaliyetlerle yakından ilişkili olduğunu ve özellikle kentsel-endüstriyel bölgelerde toksikolojik açıdan izleme gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Bursa, Mekânsal dağılım, PCB, Sediment, Yüzeysel su

ORIGINAL ARTICLE URL