Esporcularda Beslenme, Bilişsel Performans ve Yaşam Tarzı Etkileşimi

Authors : Seda Nur Karakabak, Hatice Merve Bayram, Arda Öztürkcan

Pages : 141-159

Doi:10.30769/usbd.1787998

View : 97 | Download : 194

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Espor (elektronik spor), yüksek düzeyde dikkat, hızlı tepki verme, stratejik düşünme ve karar alma gibi bilişsel beceriler gerektiren, son yıllarda hızla büyüyen dijital bir spor alanıdır. Ancak bu alandaki oyuncular; uzun süreli ekran maruziyeti, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz uyku düzeni, yetersiz beslenme, psikolojik baskılar ve dijital oyun bağımlılığı gibi çeşitli yaşam tarzı faktörleri nedeniyle hem bilişsel hem de fiziksel performans açısından risk altındadır. Bu makale, ilgili literatür ışığında hazırlanmış geleneksel bir derleme olup; esporcularda beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri, uyku kalitesi, psikolojik durumlar ve dijital oyun bağımlılığı ile bilişsel performans arasındaki ilişkileri konu alan çalışmaları kapsamlı biçimde özetlemeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması 2019–2025 yılları arasında yayımlanmış çalışmaları kapsamaktadır ve “e-sports”, “cognitive performance”, “nutrition”, “dietary habits”, “sleep”, “gaming addiction”, “physical activity” gibi anahtar kelimelerle PubMed, Scopus, Google Scholar ve YÖKTez veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Bulgular, esporcuların düşük beslenme bilgi düzeyine sahip olduklarını, sağlıksız beslenme alışkanlıklarının ve fiziksel hareketsizliğin yaygın olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca uyku bozuklukları, motivasyona bağlı stres ve dijital oyun bağımlılığı da bilişsel performansı olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Kısa vadeli performans artırıcılar (örneğin kafein) geçici faydalar sağlasa da bu etkilerin sürdürülebilir olmadığı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, esporcularda bilişsel ve fiziksel performansı uzun vadede desteklemek amacıyla beslenme, uyku, fiziksel aktivite ve psikososyal destek gibi alanları kapsayan disiplinlerarası müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır.
Keywords : Espor, Bilişsel Performans, Beslenme, Beslenme Alışkanlıkları, Oyun Performansı

ORIGINAL ARTICLE URL