“KİTAB-İ DEDE KORKUT”: TANRIÇILIKTAN İSLAMA KEÇİDİ İNİKAS EDEN TOTAL MODELLEŞTİRİCİ SİSTEM

Authors : Galib SAYILOV

Pages : 237-244

View : 42 | Download : 11

Publication Date : 2019-01-31

Article Type : Research Paper

Abstract :“Kitab-I Dede Korkut” destanı kendinde sadece İslam dini ile ilgili görüşleri değil, genel olarak, Oğuz halklarının tarihini, kültürünü, etnopsikolojisini vb. yansıtır. Anıtın bu ilk cümlesi “ “Kitab-i Dede Korkut” ve İslam” konusunun tüm mahiyetini anlamaya olanak sağlar. Görüldüğü gibi, Oğuzların kutsal kişisi, “Babası”, “Dedesi”, ihtiyarları olan Korkut`un kimliği, aynı zamanda milli-etnik kimliği İslam peygamberinin isminin gölgesinde kendi onayını buluyor.İslami ve İslami olmayan davranışların paralelliklerinin “İslama geçit” hakkındaki konseptin doğru bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Destanda sadece Tanrıcılık-İslam ilişkilerinde değil, aynı zamanda Tanrıcılık-Hıristiyanlık-İslam ilişkileri de yansıtılmıştır. “Tanrıcılık” davranış gerçeklerinden İslami davranış formüllerine geçiş yapan Oğuzlar arasında Salur Kazan`ın oğlu Uruz gibi Hristiyan dinini kabul etmesinden bahsedenler de var. Destanda “cemal ve kemal sahibi” yiğitlerden bahsedilmesi, bize destanda  tasavvufi-irfani görüşlerin yansıtılmasından bahsetmemizi sağlar.Türk destan geleneğinde, İslam`ı “Dede Korkut” kadar kapsayan ikinci bir kaynak yoktur.İslam artık “Dede Korkut” destanının  ruhunda, kanında, canında, tüm hücrelerinde yeni dönemin milli kitabına- “ana yasasına” dönüşmüştür.
Keywords : Kitab i DedeKorkut, İslam, Tanrıcılık, Hristiyanlık, Oğuz destanı, ata, dede

ORIGINAL ARTICLE URL