OKUL PSİKOLOJİK DANIŞMANLARININ ETKİLEŞİM VE ROLLERİ ÜZERİNE SEMBOLİK ETKİLEŞİM KURAMI BAĞLAMINDA NİTEL BİR ÇALIŞMA

Authors : Nurdan Bütün Ülkü, Mehmet Özbaş

Pages : 939-957

Doi:10.47525/ulasbid.1739707

View : 101 | Download : 189

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, okul psikolojik danışmanlarının eğitim ortamlarındaki etkileşim biçimlerini ve rollerini Sembolik Etkileşim Kuramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Kuram, bireylerin rollerini sosyal etkileşimler yoluyla sürekli olarak yeniden ürettiğini savunmakta ve bu çerçevede, okul psikolojik danışmanlarının görevlerini yalnızca resmi tanımlar üzerinden değil, günlük etkileşimler içinde şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Eğitim kurumları, bireyler arası sembollerin yoğun biçimde üretildiği sosyal yapılar olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, danışmanların öğrenci, öğretmen ve yöneticilerle kurduğu ilişkiler, mesleki rollerinin ve statülerinin nasıl anlamlandırıldığını göstermektedir. Araştırma nitel yöntemle, fenomonolojik desen temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Devlet okullarında görev yapan 11 psikolojik danışmanla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; danışmanların etkileşim deneyimleri, rollerine dair algıları ve bu süreçlerin mesleki kimliklerine etkisi analiz edilmiştir. İçerik analizi sonucunda, danışman rollerinin çoğunlukla okul yöneticileri ve öğretmenlerin beklentilerine göre şekillendiği belirlenmiştir. Bu durum, danışmanların uzman kimliğinden çok, üstlendikleri işlevlerin ön plana çıktığını göstermektedir. Öte yandan, öğrencilerle güçlü ilişkiler kuran bazı danışmanların, okul kültüründe anlamlı semboller haline geldiği de görülmüştür. Bulgular, danışman rollerinin okulun sosyal yapısı ve yönetsel yaklaşımlar doğrultusunda dinamik biçimde yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Sembolik Etkileşim, Psikolojik Danışman, Okul Kültürü, Rol İnşası, Eğitim Yönetimi

ORIGINAL ARTICLE URL