SEMAHAT ÖZDENSES’İN ESERLERİNDE HÜZZAM MAKAMI ALGISI

Authors : Banu Geboloğlu

Pages : 893-910

Doi:10.47525/ulasbid.1767581

View : 138 | Download : 211

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Semahat Özdenses, Türk müziğinin önde gelen isimlerinden biri olarak yalnızca başarılı bir ses sanatçısı değil, aynı zamanda üretken bir besteci ve değerli bir eğitmendir. Hem eserleri hem de yetiştirdiği öğrenciler aracılığıyla Türk müziğine sağladığı katkılar, onun alanındaki önemini göstermektedir. Bu nedenle, araştırmada Özdenses’in bestelediği eserlerde hüzzam makamı kullanımı detaylı biçimde incelenmiştir. Bu araştırma, Özdenses’in bestelediği eserlerde hüzzam makamının nasıl kullanıldığını ve algılandığını kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Türk müziğinde kadın bestecilerin eserlerine ilişkin yapılan araştırmaların sayısı sınırlıdır. Dolayısı ile, Özdenses gibi önemli bir bestecinin makam anlayışına dair yapılacak analiz, alandaki bilgi boşluğunu doldurmak açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın, sadece makam kullanımını ortaya koymakla kalmayıp, aynı zamanda kadın bestecilerin müzik dünyasındaki rolüne dair farkındalığın artmasına ve literatürün zenginleşmesine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama deseni kullanılmıştır. Hüzzam makamında bestelenen ve şarkı formunda olan 11 eser araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, literatür taraması yoluyla toplanmıştır. Hüzzam makamında yer alan eserleri belirlemek amacıyla, TRT repertuvarı ve Aytaç Ergen’e ait “Notam” programından yararlanılmıştır. Veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Eserlerin, Arel nazariyatında yer alan hüzzam makamının temel yapısına büyük ölçüde benzediği, ancak bazı bölümlerde farklı çeşnilerin kullanıldığı görülmüştür. Bu durumun, bestecinin eserlerindeki anlatım gücünü artırdığı düşünülmektedir.
Keywords : Semahat Özdenses, Hüzzam makamı, Türk müziği, Şarkı formu, Makam algısı

ORIGINAL ARTICLE URL