NEVRUZ‘UN MİTOLOJİK VE TARİHİ KAYNAKLARI: TÜRKİYE VE AZERBAYCAN’DA MELO-POETİK HUSUSİYETLERİ

Authors : Daimi CENGİZ

Pages : 885-910

View : 26 | Download : 9

Publication Date : 2021-08-05

Article Type : Research Paper

Abstract :21 Mart Kuzey yarımkürede antik döneme dair mitolojide karanlık-aydınlık, yaz-kış, yeni-eski, doğum-ölüm, kıtlık-bolluk çatışması ekseninde Babilde Akitu, Anadolu’da Prulliyas ile ölüp-dirilen tanrılar adına düzenlenen festivaller ile kutlanmıştır. Tarihte Çemşit’in tahta çıkışı, Kava ve Feridun’un Dehhak’ı öldürmesi; ve Hz. Ali’nin doğumu, bahar ve yeniyıl kutlamaları şeklinde icra edilmiştir. Nevruz, Çin’den Roma’ya kadar pek çok halkın 21 Mart’ta değişik adlar ile “ yeni“ ortak paydası altında kutlanagelen; felsefe, edebiyat, müzik, itikat, spor, yemek, oyun, giysi, gravür ve resim alanlarında yaratıcılığı olan bir ritüeldir. Bu geniş coğrafyanın halk kültüründe adalet, eşitlik, barış, diriliş, kurtuluş temennileri ile anılır olmuştur. Özellikle şiirin dizelerinde ve musikinin melodi ve makamlarında çok ciddi yaratıcılığa neden olmuştur. Melo-poetik hususiyetleri önde olan bir ritüeldir. Onun özünün taşıdığı mesajlar Birleşmiş Milletler‘e esin kaynağı olduğu için 21 Mart “Irkçılığa ve Ayrımcılığa Karşı Mücadele Günü“ olarak kabul olmuştur.
Keywords : Nevruz, Nevruzun mitolojisi, Nevruzun tarihi, Nevruz ve müzik, Nevruz ve edebiyat

ORIGINAL ARTICLE URL