TÜRKİYE’DE DEVLETİN MEKÂNSAL ÖRGÜTLENMESİ: BÖLGE, MERKEZİLEŞME VE BÖLGESELLEŞMENİN TARİHSEL SEYRİ

Authors : Recep Fedai

Pages : 600-610

Doi:10.47525/ulasbid.1708621

View : 71 | Download : 76

Publication Date : 2025-10-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de devletin örgütsel yapılanmasında “bölge” ve “bölgeselleşme” kavramlarının tarihsel dönüşümünü, Osmanlı’dan günümüze uzanan bir perspektifle ele almaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nda eyalet ve sancak sistemine dayanan yerel idare yapısının, Tanzimat reformlarıyla merkezileşen vilayet sistemine evrilmesi; Cumhuriyet döneminde ise umumi müfettişliklerden Olağanüstü Hal Bölge Valiliklerine, Güneydoğu Anadolu Projesi’nden Kalkınma Ajanslarına kadar çeşitli kurumsal düzenlemelerle yeniden biçimlendiği görülmektedir. Çalışma, bu dönüşüm sürecinde bölge kavramının, idari işlevsellik ile siyasal bütünlüğü dengeleme aracı olarak nasıl kullanıldığını ve bölgeselleşmenin yerel özerklikten çok merkezî denetimin yeniden üretimi biçiminde nasıl şekillendiğini tartışmaktadır. Ayrıca, planlı kalkınma döneminden neoliberal yönetişim yapısına geçiş sürecinde, Avrupa Birliği ile uyum çabalarının bölgesel yönetişimi nasıl dönüştürdüğü de analiz edilmektedir. Tarihsel ve karşılaştırmalı yöntemle yapılan bu değerlendirme, bölgeselleşme politikalarının üniter devlet yapısı içindeki sınırlarını ve olanaklarını sorgularken, demokratik katılım ve yerel özerklik tartışmalarına da katkı sunmayı hedeflemektedir.
Keywords : Bölge, Bölgeselleşme, Merkezileşme, İdari Yapı.

ORIGINAL ARTICLE URL