İLK DÖNEM HORASAN MELÂMÎLİĞİ’NİN ANTİKÇAĞ YUNAN KİNİZMİ İLE MUKAYESESİ

Authors : Yunus ARİFOĞLU

Pages : 126-140

Doi:10.46452/baksoder.632103

View : 39 | Download : 14

Publication Date : 2019-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Refahla birlikte yaşanan değişim toplumsal yapıda sınıf farklılıklarını ortaya çıkarmıştır. Bu durum ç atışmaya sebep vermiştir. Çatışmanın bir tarafında siyasal olmayan akımlar yer almıştır. Bunlar pasif denilebilecek bir direniş tarzıyla karşı duruş ortaya koymuşlardır. Bu akımlar kendilerine ö zgü itiraz bi ç imleri geliştirmişlerdir. İslam medeniyetinde bu akımlar t asavvufun i ç inde ortaya çıkmıştır. İnsanın kendisini tanı ma ve hakikate ulaşma yolu olan tasavvuf, kimi zaman da bir toplumsal itiraz olarak ortaya çıkmıştır. Bunlar toplumdaki gidişatı beğenmediklerinde ve refah toplumunun odak noktası olan dünyevileşmeye dikkat ç ekmek istediklerinde toplumun gidişatına karşı ve ona aykırı yaşam bi ç imleriyle rahatsızlıklarını belirtmişlerdir. Melâmîliğin ortaya çıktığı Horasan b ö lgesinde de ö nemli ö lçüde bir refah meydana gelmişti. Antik Yunan’da ticaretle gelen zenginleşme ve refah toplumunda Kinikler ortaya çıkmıştı. Tıpkı Kinikler gibi Melâmîler de toplumsal düzenden rahatsızlardı . Formel d ü zene al ışılmadık bi ç imde itiraz ediyorlardı. Refah toplumlarının dengeye ulaşmasında sarkaç işlevi g ö rmüşlerdi. Bu makalede Horasan’da varlık bulan Melâmîlik ve Antik Yunan’da ortaya çıkan Kinizm birkaç yönden mukayese edilmiştir. Bunun yanı sıra Kinizmin akabinde ortaya çıkan Stoacılık ve Hint mistizmine etkileri oranında değinilmiştir. Çalışmada kronolojik bir sıra takip edilmemiştir. Bu makalede d ö nemin kaynaklarının yanı sı ra modern ara ştırmalar da dikkate alınmıştır.
Keywords : Tasavvuf, Melâmîlik, Felsefe, Horasan, Antik Yunanistan, Kinizm

ORIGINAL ARTICLE URL