HIDIRELLEZ GELENEĞİ
Authors : Rümeysa Derdiyok, Fatıma Eyibinici
Pages : 363-376
View : 166 | Download : 126
Publication Date : 2024-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Hıdırellez, Türklerin mevsimlik kutladığı bayramlardan birisidir. Hızır günü olarak bilinmektedir. Adını ise Hızır ve İlyas peygamberlerden almaktadır. Hıdırellez kutlamaları 5 Mayıs gecesi ile başlamaktadır ve 6 Mayıs gecesi son bulmaktadır. Hızır, Türklerin inancına göre bahar mevsiminde insanlar arasında dolaşarak, zor durumdaki insanlara yardımda bulunan, bereket ve sağlık dağıtan ermiş bir kişidir. Hızır, baharın yani taze hayatın sembolü olarak bilinir. İnsanlar, Hıdırellez zamanı geldiğinde temizliğe daha çok önem verirler. Nedeni ise temiz olmayan evlere Hızır’ın uğramayacağı düşüncesidir. Çünkü Hıdırellez günü, Hızır Aleyhisselam’ın evleri ziyaret edeceğine inanılır. Bu inançla Anadolu’da kilitli yerler açık bırakılmaktadır. Anadolu’nun bazı yerlerinde Hıdrellez Günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve kurban kesme adeti bulunmaktadır. Bunlara ek olarak kâğıda yazılan bir dileğin suya atıldığı zaman kabul olma inancı da bulunmaktadır. Hıdrellez gecesi herhangi bir yere istedikleri şeyin küçük bir modelini yaparak Hızır’ın yardım edeceğine ve istenilen şeyin gerçekleşeceğine inanılır. Hıdırellez kutlamaları için seçilen mekanlar yeşillik alanlar olarak tercih edilir. Hızır’ın İlyas ile kırlarda, yeşil yerlerde, su kenarlarında ve gül fidanlarının bulunduğu yerlerde buluşacaklarına inanılır. Hıdırellez kutlamalarının yapıldığı yerler aynı zamanda doğa kültür ilişkisinin devam ettirildiği bir alandır. Kutlama mekânı ve kutlama esnasında yapılan ritüellerin dini simgeleri bulunmaktadır. Hıdırellez’in kutlandığı mekanlar büyük önem taşımaktadır. Kırsal alanlarda devam eden kutlamaların, kentsel yaşamın artmasıyla birlikte kutlamaların azaldığı ve insanların Hıdırellez’i unutmaya başlaması görülmektedir.Keywords : Hıdırellez, gelenek, bayram, tören, kutlama
ORIGINAL ARTICLE URL