Ay Boba Mihail Çakir Gagauzlar: Istoriya, Adetlär, Dil Hem Din

Gagavuzların tarihi kökleri ve kimlikleri hakkında çeşitli iddialar ve görüşler mevcuttur. Kowalski’ye göre Gagavuz kimliği oluşturan en eski tabaka kuzeyden gelen Türk topluluğunun kalıntısıdır. İkinci tabaka ise Osmanlıların Balkanlara gelişlerinden daha önceki bir devre uzanan güneyden gelen bir gruptur. Üçüncü grup ise Osmanlı devrinin Türk kolonilerinden ve Türkleşmiş unsurlarından teşekkül eder (Özkan, 2021: 79). Gagavuzların Hristiyanlığı, menşei Tuna ötesi olan eski tabakadan gelmektedir. Birinci tabakayı teşkil eden kuzeyden gelen Türk topluluğunu Kumanlara, Bulgarlara, Oğuzlara ve Peçeneklere dayandırmaktadırlar. İkinci tabakayı teşkil eden güneyden gelen grubu II. İzeddin Keykavus ve Sarı Saltuk ile Balkanlara geçen Selçuklu Türklerinin Hristiyanlaştırıldığı düşüncesine bağlanmaktadır. Üçüncü tabaka ise Karamanlıların Osmanlı döneminde Balkanlara geçerek Gagavuz Türkleri ile kaynaşmalarından meydana gelmiştir (Özkan, 2021: 79-80).